پرسش های درس

مطالعات اجتماعی پنجم دبستان

 

درس اول : من با دیگران ارتباط برقرار می کنم

 

به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

1 ) چرا انسان نیاز دارد با دیگران ارتباط داشته باشد ؟

فرض کنید شما در جزیره ای تنها هستید و هیچ کس در آن جزیره نیست ولی همه جور امکانات در اختیار دارید مثل انواع غذا ، پوشاک ، خانه ی برگ و مجلل ، اتومبیل ، انواع وسایل بازی و . . . آیا احساس خوشبختی می کنید ؟ چرا؟

2 ) در هنگام نوزادی و کودکی با چه کسانی ارتباط داریم؟ وقتی وارد مدرسه می شویم با چه کسانی ارتباط برقرار می کنیم ؟

3 ) نام افرادی را که با آنها ارتباط دارید، به ترتیب اهمیت بنویسید و دلیل انتخاب خود را بنویسید (حداقل 4 مورد).

4 ) وقتی ما با دیگران ارتباط برقرار می کنیم ، چه چیزهایی را در باره موضوعات مختلف با آنها در میان می گذاریم ؟

5 ) هر گفت وگو چند بخش دارد ؟ در یک سطر توضیح دهید .

6 ) گفت وگوی خوب چه خصوصیاتی دارد؟(حداقل 4 مورد).

7 ) وقتی با دیگران صحبت می کنیم چه نکاتی را باید رعایت کنیم ؟ (حداقل 4 مورد).

8 ) وقتی کسی با ما صحبت می کند چه نکاتی را باید رعایت کنیم ؟ (حداقل 4 مورد).

9 ) حریم شخصی یعنی چه؟یک مثال بزنید

10 ) ارتباط غیرکلامی را تعریف کنید و 2 مثال بزنید .

11 ) آیا در یک ارتباط خوب، حالت های چهره و حرکات و رفتارهای ما اهمّیت دارند توضیح دهید .

 

 

برای هر یک از موقعیت های زیر یک جمله ی مؤدبانه و محترمانه بنویسید:

 

الف ) فهیمه روی پیشخوان کتابخانه، مجله ای جالب می بیند و دوست دارد آن را بردارد و ورق بزند. او به خانم کتابدار می گوید:

 

ب ) عموی رضا با او صحبت می کند. ناگهان تلفن زنگ می زند و رضا می برای جواب دادن تلفن به عمویش می گوید: 

 

ج ) امین در اتوبوس نشسته است که پیرمردی وارد می شود. او از روی صندلی بلند می شود و جای خود را به پیرمرد می دهد. آن مرد از او تشکر می کندو پیروز در جواب می گوید:           

د ) زنگ تفریح است وآزاده در حال دویدن به سوی دوستش در حیاط مدرسه است که ناگهان تنه اش به دانش آموز کلاس دوم برخورد می کند. 

 

 

بقیه در ادامه مطلب

 


در هر یک از موقعیت ها کدام اصل گفت وگو رعایت نمی شود؟

 

انتخاب زمان مناسب گفت وگو

حفظ حریم شخصی

دقّت و توجّه به سخنان

قطع نکردن حرف گوینده

 

الف ) ناهید از موضوعی ناراحت است و برای دوستش صحبت می کند. دوستش مدام کتابش را ورق می زند و به آن نگاه می کند.

ب ) پدر مرتضی سخت مشغول تعمیر اتومبیلش است . اما مرتضی ماجرای بازی فوتبالش با بچّه ها را برای او تعریف می کند.

ج ) معلم سؤالی را طرح کرده است و سوسن در حال پاسخ دادن است . یکی دیگر از دانش آموزان مرتبا بدون اجازه گرفتن پاسخ های صحیح را بیان می کند.

د ) حسن از همکلاسی اش سوال می کند آیا پدرت به تو به اندازه برادر بزرگت پول توجیبی می دهد .

 

جاهای خالی را پر کنید

 

1 ) مهمترین راه ارتباط بین انسانها،...........................................است.

 

2 ) منظور از حریم شخصی، محدوده ای است که هیچکس نباید...............................................................  و ........................................وارد آن شود

 

3 ) بعضی اوقات ما در حین گفت وگو بعضی از چیزها را بدون صحبت کردن به دیگران، انتقال می دهیم . به این حرف زدن ...............................................................  می گویند .

 

4 ) ما انسان ها به ارتباط با دیگران نیازمندیم و اگر این ارتباط نباشد، احساس ........................................می کنیم.

 

5 ) وقتی ما با دیگران ارتباط برقرار می کنیم، ........................................، افکار و ........................................خودمان را درباره ی یک موضوع با آن ها در میان می گذاریم.

 

6 ) هر گفت وگو دو طرف دارد: .....................................، یعنی کسی که صحبت می کند و .....................................، یعنی کسی که گوش می دهد.

 

 

 

درس دوم : احساسات ما

 


به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

1 ) شما در طی هفته گذشته چه احساساتی داشته اید؟

 2 ) هر یک از موقعیت های زیر چه احساسی را در شما به وجود می آورد؟

  الف ) دوست صمیمیتان می خواهد از محلهی شما برود و در جای دیگری زندگی کند. (                               

 ب) در حال تماشای فیلم مورد علاق هتان هستید که برادرتان شبکه را عوض م یکند. (                      

 پ) در حال رفتن به خانه هستید. در یک کوچه ی خلوت ناگهان صدای انفجار ترقّه به گوشتان می خورد. (                   

 ت) معلّم به خاطر تلا شهایتان به شما، جایزه ی خوبی داده است. (                        

 3 ) منظور از احساسات خوشایند و ناخوشایند چیست ؟ با ذکر دومثال

 4 ) احساس شادی چگونه در ما به وجود آورند ؟ ( دو مورد )

 5 ) چه کارهای وجود دارد که می تواند شما را شاد کند ؟ ( 4 مورد ذکر کنید ) .

 6 ) برای هر کدام از موارد زیر دو مثال کوتاه بزنید : سوال فعالیت کتاب

 دیدن چیزهایی که مرا شاد می کند.

 شنیدن چیزهایی که مرا شاد می کند.

 کارهایی که انجام آنها مرا شاد می کند.

 موضوعاتی که وقتی به آنها فکر می کنم، شاد می شوم.

 

7 ) سه علت عمده ایجاد غمگینی در افراد را توضیح دهید و برای هر کدام یک مثال بزنید .

 8 ) سه موقعیتی را که در آن دچار غم و اندوه شده اید، را بنویسید . سوال فعالیت کتاب

 9 ) چه را ههایی برای برطرف کردن احساس غمگینی وجود دارد؟( 4 مورد ذکر کنید ) .

 10 ) آیا ترس برای انسان مفید است یا مضر ؟ توضیح دهید

 11 ) منظور از ترس های طبیعی و عادی چیست ؟ 2 مثال بزنید

 12 ) منظور از ترس های نابجا چیست ؟ 2 مثال بزنید

 13 ) برای غلبه بر ترس چه کنیم ؟

 14 ) ترس های نابجا و نادرست اگر به طور دائمی و مدّتی طولانی فکر ما را به خود مشغول کنند چه می شود ؟ توضیح دهید

 

 فعالیت

 الف ) در هریک از موقعیت های زیر اگر افراد نترسند، چه اتّفاقاتی ممکن است بیفتد؟ توضیح دهید.

  کودکی دستش را در لانه ی زنبور فرو ببرد و نترسد.

  حمید بخواهد با تشویق دوستش از یک جای بلند بپرد و نترسد.

  فردی از دویدن به وسط خیابان یا ایستادن روی ریل راه آهن نترسد.

  دانش آموزی در خیابان به حرف فرد غریب های گوش بدهد و همراه او برود.

  

ب )  آیا در موقعیت های بالا، ترس بجا است؟ چرا؟

 پ )  به نظر شما، آیا کسی که ترس بجا دارد، ترسوست؟ چرا؟

 

 

جاهای خالی را پر کنید

 1 ) ترس یک احساس طبیعی و عادی است که در ...............................................  و دیگر جانوران وجود دارد.

 2 ) خداوند ترس های طبیعی و عادی را برای ..............................................................................  در وجود جانداران قرار داده است

 3 ) احساسات خوشایند در ما تأثیر ....................................  می گذارند و ما آن ها را دوست داریم.

4 ) ما احساسات ناخوشایند را ...............................................................  و می خواهیم از آن ها دور شویم.

 5 ) احساس غم احساسی  .................................................  است و همه ی انسان ها در زندگی، گاهی این احساس را پیدا می کنند.

 

 ...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

درس سوم : همدلی با دیگران

 

 به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 

1 ) وقتی کسی غمگین است، چه کارهایی می توانیم انجام دهیم ؟

 2 ) همدلی یعنی چه ؟

 3 ) چرا مؤسّساتی مثل جمعیت هلال احمر » و «سازمان انتقال خون » در کشور تشکیل شده اند

 4 ) جمعیت هلال احمر در چه مواقعی به مردم کمک می کند ؟

 5 ) سازمان انتقال خون ایران چه وظیفه ای دارد ؟

 اگر نمونه هایی از همدلی با اعضای خانواده، هم کلاسی ها و دیگران در زندگی خود سراغ دارید، آن ها را در کلاس توضیح دهید. سوال فعالیت کتاب

 

 جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) همدلی یعنی اینکه فرد بتواند ....................................... ، رفتار و .................................... دیگران را درک کند و خودش را به جای او بگذارد.

 2 ) وقتی شرایط و احساسات افراد را در موقعیت های مختلف درک می کنیم، با آن ها .................................... کرده ایم.

 3 ) در جامعه موسساتی به وجود آمده برای کمک به مردم تا از ....................................  و ....................................  آن ها کاسته شود .

 4 ) جمعیت هلال احمر، در حوادثی مانند ....................................  ، زلزله و ..........................................................................  به مردم کمک می کند .

 5 ) سازمان انتقال خون ایران وظیفه ی .......................................   از داوطلبان و انتقال آن به درمانگاه ها و بیمارستا نها را به عهده دارد.

 

فعّالیت

 موقعیت های زیر را بخوانید و بگویید در هر موقعیت چه کارهایی می توانیم انجام دهیم تا دیگری احساس بهتری پیدا کند.

 زنگ نقّاشی است و دوست شما بسته ی مدادرنگی بسیار باارزشی را که دیشب خریده، گم کرده است.

 برادر کوچک شما از تاریکی می ترسد و گریه می کند.

 زنگ تفریح است و بچّه ها در حال خوردن خوراکی هایشان هستند. خوراکی یکی از هم کلاسی ها قبل از اینکه شروع به خوردن کند، روی زمین می افتد و دیگر قابل خوردن نیست.

 یکی از هم کلاسی های شما در مسابقه ی ورزشی مقام اوّل را به دست آورده است.

 

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

درس چهارم : من عضو گروه هستم

 به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 

1 ) گروه را تعریف کنید . دو مثال بزنید .

 2 ) برای اینکه در گروه عضو مؤثری باشیم، چه کارهایی باید انجام دهیم؟

 3 ) مشورت را تعریف کنید .

 4 ) همفکری و مشورت در گروه چه نتایجی دارد ؟

 5 ) کدام سوره ی قرآن در زمینه مشورت نازل شده است ؟ ترجمه ی آیه 38 این سوره را بنویسید .

 6 ) شورا یعنی ؟

 7 ) سه نمونه از مسائلی را که در خانواده و یا اجتماع در مورد آن مشورت می کنیم را بیان کنید .

 8 ) شورایاری محله چگونه تشکیل می شود و چه کارهایی را انجام می دهد ؟

 9 ) هدف از تشکیل شورای دانش آموزی چیست ؟

 10 ) انتخابات شورای دانش آموزی در چه روز و ماهی از سال برگزار می گردد ؟

 

 فعّالیت

 1 ) کدام یک از موارد زیر، «گروه » نیستند؟ چرا؟

  دانش آموزانی که به یک اردو می روند.

  افرادی که در یک فروشگاه بزرگ مشغول خریدند.

  بیمارانی که در مطب یک پزشک منتظر نشسته اند.

  دانش آموزانی که یک روزنامه ی دیواری تهیه می کنند.

 

2 ) شما علاوه بر کلاس خودتان، در کدام گرو ههای دیگر مدرسه هم عضو هستید؟

 3 ) آیا تاکنون در کار گروهی با مشکلاتی مواجه شده اید؟ اگر مواجه شده اید، مشکلات خود را چگونه حل کرده اید؟

 دو مورد از کارهایی را که در یکی از گروه های مدرسه، درباره ی آن ها مشورت و همفکری کرده اید، بیان کنید و بگویید این مشورت چه نتیجه ای داشته است.

 

 فعالیت

 1 ) در مدرسه ی شما، نمایندگان دانش آموزان چه کسانی هستند و چگونه انتخاب شده اند؟

 2 ) آیا تاکنون با نماینده ی خود صحبت کرده اید و موضوعی را با او در میان گذاشته اید که در شورا مطرح کند؟

 3 )  الف) به نظر شما، نماینده ی دانش آموزان در شورای دانش آموزی چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟

 ب) انتظارات شما از نماینده و شورا چیست؟

 

 جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) گروه از تعدادی افراد تشکیل می شود که .......................................   مشترکی دارند و برای رسیدن به .......................................   مشترک با هم ارتباط برقرار می کنند.

 2 ) اعضای یک گروه باید به نظر یکدیگر احترام بگذارند و در تصمیم گیری ها و انجام کارها .....................................   و همفکری کنند.

 3 ) همفکری و مشورت باعث می شود که ما بتوانیم از افکار و نظرات دیگران استفاده کنیم.

 4) در دین اسلام، به مشورت کردن در کارها، سفارش شده است و حتّی نام یکی از سوره های قرآن کریم ..................................   است

5 )  ..................................   یعنی گروهی از افراد که برای انجام دادن کاری با یکدیگر مشورت می کنند.

 6 ) انتخابات شوراهای دانش آموزی در نیمه ی اوّل  ..................................    ماه هر سال در مدارس ایران برگزار می گردد .

 

 

 

فصل 2 سرزمین ما

 

درس پنجم : جمعیت ایران

 

به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 

1 ) جمعیت را تعریف کنید .

 2 ) جمعیت چگونه افزایش می یابد؟

 3 ) افزایش جمعیت در کشور ما چه خوبی هایی دارد؟

 4 ) ناحیه ی کناره ی دریای خزر وسعت کمی دارد امّا جمعیت زیادی را در خود جای داده است. چرا؟

 5 ) چرا تهران جمعیت زیادی را به خود جذب کرده است ؟

 6 ) چرا نواحی داخلی ایران بسیارکم جمعیت یا خالی از جمعیت است.

 7 ) چرا در نواحی کوهپایه ایِ تعداد زیادی شهر و روستای پرجمعیت به وجود آمده است.

 8 ) هر چه از ناحیه ی مرکزی ایران به سمت کوهپایه های البرز و زاگرس پیش برویم، تعداد شهرها و روستاها چه تغییری می کند؟ چرا؟

 9 ) آیا جمعیت ایران در همه جای آن به طور یکسان پراکنده شده است ؟ توضیح دهید .

 10 ) دو شهر از ناحیه ی خزری و دو شهر از ناحیه ی کوهپایه ای نام ببرید .

 11 ) مهاجرت را تعریف کنید .

 12 ) چه عواملی باعث می شود مردم مهاجر به یک مکان جذب شوند؟ (عوامل جذب کننده ی جمعیت)

 13 ) چه عواملی ممکن است موجب شود که مردم یک مکان را ترک کنند و به جای دیگری مهاجرت کنند؟ (عوامل دور کننده ی جمعیت)

 14 ) اگر جمعیت سرزمین بدون امکانات نخواهد به سرزمین مطلوب مهاجرت کند، چه کارها و برنامه هایی باید اجرا شود تا در همان جا بماند؟ دو پیشنهاد بدهید.

 

جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) اگر تعداد افرادی که متولّد می شوند از تعداد افرادی که می میرند بیشتر باشد، جمعیت ..................................   می یابد.

 2 ) ناحیه ی کناره ی ..................................   وسعت کمی دارد امّا جمعیت زیادی را در خود جای داده است .

 3 ) تهران به دلیل ..................................   و وجود اداره ها، دانشگاه ها و کارخانه ها، جمعیت زیادی را به خود جذب کرده است.

 4 ) نواحی داخلی ایران به دلیل ..................................   ، زمین های شور و خاک نامناسب، بسیارکم جمعیت یا خالی از جمعیت است.

 5 ) در نواحی کوهپایه ایِ به دلیل آب وهوای ..................................   خاک آبرفتی و وجود ..................................   تعداد زیادی شهر و روستای پرجمعیت به وجود آمده است.

 

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

درس ششم : منابع آب ایران

 

به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 

1 ) فرض کنید یک روز از صبح تا شب در محلّ زندگی تان، آب نباشد. چه مشکلاتی برای شما و اعضای خانواده تان پیش می آید؟

 2 ) چرا در گذشته های دور، مه مترین تمدّ ن ها در کنار رودها به وجود آمدند.

 3 ) چرا  با وجود دریاهای بزرگ و اقیانوس ها، انسان همچنان با مشکل کم آبی روبرو است ؟

 4 ) رود چگونه به وجود می آید ؟ مراحل تشکیل رود را توضیح دهید .

 5 ) آبهای زیرزمینی چگونه تشکیل می دشود ؟

 6 ) چرا نواحی کوهستانی برای ما اهمّیت دارند؟

 7 ) قنات چیست ؟ توضیح دهید .

 8 ) چرا میزان تبخیر و آلودگی آب در قنات ها بسیار کم است.

 9 ) چشمه ها چگونه  به وجود می آیند ؟

 10 ) بیشتر رودهای ایران از کدام کوه ها سرچشمه می گیرند ؟

 11 ) رودهای ایران از کجا عبور می کنند و به کجا می ریزند ؟

 12 ) وسعت کدام ناحیه ی آب و هوایی ایران بیشتر است؟ از این موضوع چه نتیجه ای می گیرید؟

 13 ) بیشتر رودهای ایران دائمی هستند یا فصلی و موقتی ؟ توضیح دهید .

 14 ) منظور از رودها فصلی و موقّتی چیست ؟

 15 ) ساختن سد بر روی رودها چه مزایایی دارد ؟

 16 ) آبیاری قطره ای چست و چه فایده ای دارد ؟

 17 ) رودها چه محاسنی دارند ؟

 18 ) نمونه هایی از مصرف نادرست آب را نام ببرید و برای مصرف درست هر یک از آنها چه پیشنهادهایی دارید؟

 19 ) چه عواملی موجب آلودگی آب می شود؟ توضیح دهید.

 20 ) اگر جمعیت سرزمین الف نخواهد به سرزمین ب مهاجرت کند، چه کارها و برنامه هایی باید اجرا شود تا در همان جا بماند؟ دو پیشنهاد بدهید.

 

 فعالیت 2

 1 ) کدام رود به خلیج فارس می ریزد؟

 2 ) کدام رودها به دریاچه ی ارومیه می ریزد؟

 3 ) آبی که مردم شهر تهران مصرف می کنند، از کدام رودها تأمین می شود؟

 4 ) سه رود را که به دریای خزر می ریزند، نام ببرید.

 5 ) رودهای کارون و زاینده رود از کدام شهرها عبور می کنند؟

 6 ) سفیدرود از به هم پیوستن کدام رودها به وجود آمده است؟

  

فعالیت 3

 1 ) روستانشینان از آب رودها برای چه کارهایی استفاده می کنند؟

 2 ) شهرنشینان از آب رودها برای چه کارهایی استفاده می کنند؟

 3 ) چرا آب بعضی از رودهای کشور ما برای کشاورزی مناسب نیست ؟

 4 ) آیا در نزدیکی شهر یا روستای محلّ زندگی شما رودی وجود دارد، نام آن چیست و از آن چه استفاده هایی می شود؟

 

 جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) انسان آب شیرین مورد نیاز خود را از منابع ...................   و ...................   به دست می آورد .

 2 ) بخشی از آب حاصل از برف و باران روی زمین جاری می شود و ...................   را به وجود می آورد.

 3 ) بخشی از آب حاصل از برف و باران به داخل زمین فرو می رود و آبهای ..................................   را تشکیل می دهد.

 4 ) مردم برای استفاده از آ بهای زیرزمینی ...................   یا قنات حفر می کنند.

 5 ) اوّلین کسانی که با کندن قنات از آبهای زیرزمینی استفاده کردند ..............................................  بودند .

 6 ) گاهی در بعضی نواحی، آبهای زیرزمینی خودبه خود به سطح زمین راه پیدا می کنند و ...................   را به وجود می آورند.

 7 ) بیشتر رودهای ایران از رشته کوه های بلند ...................   و ...................   و یا کوه های پراکنده ی داخلی سرچشمه می گیرند.

 8 ) رودهای ایران پس از عبور از دشتها، جلگه ها، روستاها و شهرها به ...................   ، خلیج فارس و ...................   یا دریاچه های داخلی می ریزند.

 9 ) میزان متوسّط بارندگی سالانه در ایران کمتر از ...................   میلی متر است.

 10 ) بیشتر رودهای ایران ...................   و موقّتی هستند .

 11 ) بعضی از رودهای ایران به دلیل عبور از ...................   شورند و نمی توان از آن ها استفاده کرد.

 12 ) رودها مهمترین منبع آب ...................   هستند و نقش مهمّی در زندگی ما دارند.

 13 ) رودها زیستگاه بسیاری از ...................   و جانوران آبزی و ...................   .

 14 ) آلوده کردن آب و .............................   آب باعث به هدر رفتن آن می شود.

 

انشاءالله پرسش های بقیه دروس را بعداً می گذارم

موفق و موید باشید