نکته مهم : این نوشته خلاصه مطلب "ترجمه فارسی قرآن" است که در هشت قسمت جداگانه توسط جناب حجةالاسلام دکتر محمدخامه گر نوشته شده است . عزیزانی که می خواهند مطلب کامل این مقاله را بخوانند به آدرس زیر مراجعه کنند

http://maarefquran.org/index.php/page,articleList/categoryID,72

 

 

لزوم ترجمه قرآن

هنگامی که آیات الهی توسط فرشته وحی ،جبرئیل بر حضرت محمد(ص) نازل می شد ، پیامبر(ص) آیات قرآن کریم را بر مردم بازگو می کردند و چون مردم آنجا عرب زبان بودند و قرآن کریم به زبان عربی نازل می شد مردم معنا و مفهوم آیات را می فهمیدند ولی زمانی که دعوت مردم به اسلام توسط پیامبر(ص) علنی شد و دین اسلام به دیگر کشورها از جمله ایران گسترش پیدا کرد ضرورت ترجمه قرآن احساس شد .

ترجمه آیات و سوره های قرآن از همان صدر اسلام مورد توجه بوده است. نخستین سند تاریخى مکتوب در این رابطه نامه‏هاى پیامبر اکرم (ص) به زمامداران کشورهاى دیگر از جمله ایران است که در آن، آیات قرآن توسط سفیران و فرستادگان نبى اکرم(ص) ترجمه شده است . سلمان فارسى نیز به گزارش برخى روایات سوره «حمد» را براى ایرانیان ترجمه کرده است .

آنگونه که مشهور است نخستین ترجمه موجود و کامل از قرآن به زبان فارسی در نیمه اول قرن چهارم هجری به دست گروهی از علمای ماوراء النهر انجام گرفت این ترجمه " ترجمه تفسیر طبری " یا" ترجمه رسمی " نامیده می شود

قرآن کریم به زبان مختلف دنیا ترجمه شده است زبان فارسى این افتخار را دارد از بین یکصد و شش زبان زنده دنیا که قرآن به آنها ترجمه شده است ، نخستین و بیشترین ترجمه قران را به نام خود ثبت کند.

ترجمه قرآن ابتدا با احتیاط فوق العاده و صدور حکم به حرمت آن مواجه شد اما این دوران دیرى نپایید. گرایش به حرمت ترجمه از بیم آن بود که مبادا به هنگام انتقال دادن معانى قرآن از زبان عربى به زبانى دیگر، بخشى از معانى در جریان انتقال از دست برود، و یا حالت عام و پر احتمال الفاظ و عبارات به تنگنا گراید. یا در نقل مقصود خلل و اشتباهى رخ دهد و خواننده از فیض آن همه زیبایى‏هاى اصل عربى محروم ماند. پس از طى شدن این مرحله، ترجمه‏هاى بسیارى از قرآن توسط مفسران و قرآن پژوهان ارائه شد.


روش های ترجمه قرآن کریم

در طول تاریخ ترجمه قرآن اندک اندک مترجمان عناصر و مؤلفه‏هاى جدیدى بر آن افزودند و ترجمه‏هاى خود را غنى‏تر و جذاب‏تر نمودند و به این ترتیب روش‏هاى گوناگونى از ترجمه قرآن را پدید آوردند. ترجمه های فارسی قران به روش های زیر ارائه شدند :

 

الف ) ترجمه تحت اللفظی

ب ) ترجمه وفادار یا معادل

ج ) ترجمه محتوایی (معنایی)

د ) ترجمه آزاد و تفسیری

ه ) ترجمه ساختاری (ارتباطی)

 

الف ) ترجمه تحت اللفظی

بیشتر ترجمه‏هاى کهن و برخى از ترجمه‏هاى جدید به شکل تحت اللفظى است. این روش بیش از هزار سال رایج ترین روش ترجمه قرآن بوده است . در این نوع ترجمه ، مترجمان بدون توجه به ساختار جمله یا تنها به ترجمه لفظ به لفظ و معادل یابى و ترجمه کلمات مى‏پرداختند، و یا در نهایت واژگان فارسی را در ساختار زبان عربی می ریختند و به عنوان ترجمه قرآن ارائه می داند . پایبندی بیش از اندازه مترجم به زبان در این روش، به انجام متن مقصد آسیب می رساند و این امر موجب مى‏شد که خواننده از درک ارتباط کلمات و جمله‏ها با هم عاجز ماند و معناى آیه را به خوبى درک نکند .

 

اما نکته بسیار مهم در این ترجمه ها این است که ترجمه‏هاى کهن هرچند از نظر قالب و ساختار کلام تحت اللفظى هستند اما بیشتر آنها از دقت و استحکام برخوردارند. این امر نشانگر آن است که مترجمان آنها با کمال دقت و احتیاط و با ژرف‏نگرى خاصى دست به ترجمه قرآن زده‏اند و تلاش آنها بر این بوده است که از هیچ واژه و حرفى از قرآن در ترجمه فروگذار نکنند و آن را به عنوان حفظ امانت، در ترجمه خودمنعکس سازند.

 

اکنون با رعایت ترتیب تاریخی، به مهم ترین ترجمه های تحت اللفظی قرآن که بیشتر آنها از ترجمه های کهن است اشاره می کنیم

این قسمت به صورت کاملا خلاصه نوشته شده است

 

1) قرآن قدس: (250 تا 350 هـ.ق)

 

مترجم این اثر ناشناخته است و به کوشش دکتر على رواقى منتشر شده است .

 

2) ترجمه تفسیر طبرى: (352 هـ.ق)

 

بر پایه تفسیر محمد بن جریر طبرى (310- 226 هـ .ق )

 

این اثر"ترجمه و تفسیر رسمى" نیز نام دارد

 

3) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (250تا 350 هـ.ق) شیرازی

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

4) تفسیر قرآن پاک: (450 هـ.ق)

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

5) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (400تا 450 هـ.ق)       

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

6) ترجمه کمبریج (قرن‏ 4-5 هـ.ق)          

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

7) تاج التراجم: (451-473 هـ. ق)         

 

ترجمه از "ابوالمظفر شاهفور" بن طاهر بن محمد

 

8) تفسیرى بر عشرى از قرآن مجید (قرن‏ 4-5 هجری)        

 

مترجم ناشناس است و این اثر به کوشش دکتر جلال متینی در سال 1352 تحقیق و تصحیح گردید و در دو جلد ارائه شد.

 

9) ترجمه ناصر خسرو ( قرن 5 هـ.ق)         

 

 

ناصر خسرو قبادیانی بلخی

 

10) ترجمه قرآن موزه پارس:(قرن 5 هـ. ق )           

 

مترجم ناشناخته است

 

11) تفسیر شنقشى: (حدود قرن 5 هـ.ق)    

 

مترجم ناشناخته است

 

12) تفسیر سورآبادی(470 تا 480 ه.ق)    

 

ابوبکر عتیق محمد هروى نیشابورى معروف به سورآبادى

 

13) سوره مائده از قران کوفی ( قرن 5 هـ.ق)         

 

سوره مائده از این اثر به همت دکتر احمد علی رجائی با ترجمه استوار پارسی

 

14) تفسیر نسفى:( قرن 6-هـ.ق)               

 

ابوحفص نجم الدین عمر نسفى

 

15) کشف الاسرار و عده الابرار: (م 520 هـ.ق)       

 

توسط ابوالفضل رشید الدین میبدى (م 520 ه) نگاشته شده است

 

این اثر معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصارى است

 

16) ترجمه ابوالفتوح رازى:( 533 هـ.ق) 

 

حسین بن على بن محمدبن احمد نیشابورى

 

 نام دیگر""روض الجنان و روح الجنان """

 

17) تفسیر بصائر یمینى:( 552 هـ.ق)         

 

معین الدین محمد بن محمود نیشابورى

 

18) ترجمه قرآن رى( 556 هـ.ق)             

 

ابوعلى بن حسن بن محمد بن حسن خطیب

 

19) قران آکادمی تاجیکستان (قرن 7 هـ.ق)           

 

مولف ناشناس است ودکتر گرمارودی بخشی از این ترجمه را باز نویسی و تصحیح کرده

 

20) قرآن مترجم 315 6 (قرن 7 هـ.ق)    

 

مولف ناشناس است و متعلق به آستان قدس رضوی است

 

21) شریف لاهیجی ( 1086 هـ . ق )           

 

بهاءالدین محمد بن شیخ علی شریف لاهیجی

 

22) قرآن مترجم شماره 1089 (759 هـ.ق)            

 

محمد بن ابراهیم بن محمد ملقب به منجم الثوری

 

23) تفسیر گازر(قرن 9 هـ.ق)      

 

شیخ ابوالمحاسن حسین بن حسن جرجانى

 

این تفسیر به ""جَلاء الاذهان و جِلاء الاحزان،""  نیز معروف است

 

24) تفسیر مواهب علیه (899 هـ.ق)           

 

حسین کاشفى سبزوارى

 

این اثرمعروف به ""تفسیر حسینى"" است

 

25) ترجمه فارسی مخدوم نوح (قرن 10)

 

به قلم مخدوم لطف الله بن مخدوم نعمت الله ، معروف به مخدوم نوح

 

26) تفسیر و ترجمة الخواص(946 هـ.ق) 

 

ابوالحسن على بن حسن زواره‏اى

 

27) ترجمه و تفسیر منهج الصادقین: (980 هـ.ق)   

 

مولى فتح الله کاشانى

 

28) ترجمه جمال الدین محقق خوانساری (قرن 12هـ.ق)    

 

آیت الله جمال الدین محقق خوانساری

 

29) ترجمه شاه ولى الله دهلوى ( متوفى 1176 هـ.ق)          

 

شاه ولی الله دهلوی

 

این اثر با عنوان «فتح الرحمن فى ترجمة القرآن» نیز معروف است.

 

30) ترجمه بصیر الملک (1270 هـ.ش)      

 

میرزا محمد طاهر مستوفی کاشانی ملقب به بصیر الملک

 

31) ترجمه صفی علی شاه ( 1308 هـ.ق)(1276 هـ.ش)    

 

میرزا حسن ملقب به صفی علی شاه

 

32) ترجمه فارسی افغانی(1323 هـ.ق)( 1282 هـ.ش)    

 

به کوشش گروهی از قران پژوهان افغانستان

 

33) ترجمه انتشارات معراجی ( 1282 هـ.ش)       

 

مترجم ناشناس

 

34) تفسیر روان جاوید ( 329 1 هـ.ش)    

 

میرزا محمد ثقفی تهرانی

 

35) ترجمه معزی (1337 هـ.ق) 

 

شیخ محمد کاظم معزی

 

36) ترجمه مصباح زاده ( 1337هـ.ق)     

 

عباس مصباح زاده

 

37) میرزا ابو الحسن شعرانی (1337 ه. ش)            

 

میرزا ابو الحسن شعرانی

 

38) ترجمه تفسیر اثنی عشری (1338 هـ.ش)        

 

حسین بن احمد حسینی شاه عبد العظیمی

 

39) سید عبد الحسین طیب (1341 ه . ش)

 

سید عبد الحسین طیب اصفهانی

 

نام اثر تفسیر اطیب البیان است

 

40) سید محمود طالقانی ( 1342 ش )        

 

آیت الله سید محمود طالقانی

 

نام اثر تفسیر پرتوی از قرآن است

 

41) داد خواه شیرازی (1356 هـ.ش)       

 

شیخ محمد جعفر دادخواه شیرازی

 

42) سید علی اکبر قرشی ( 1366 ش )      

 

سید علی اکبر قرشی

 

نام اثر احسن الحدیث است

 

43) ترجمه کلیم الله متین (1369 هـ. ش)               

 

اردوی ابوالاعلی مودودی اهل پاکستان

 

44) ترجمه محمود یاسری (1373 ه . ش) 

 

آیت الله حاج شیخ محمود یاسری

 

نام اثر خلاصة التفاسیر  است

 

45) ترجمه اشرفی تبریزی ( 1373 هـ.ش )            

 

محمود اشرفی تبریزی

 

ب ) ترجمه وفادار یا معادل

 

هدف اصلی از این روش ترجمه، رساندن کامل محتوا، پیام و نکات ظریف و بلاغی و ساختاری متن مبدأ به ساختار‌های طبیعی و معیار زبان و متن مقصد است.از این رو در این روش هیچ نکته نحوی، صرفی، معنایی، لغوی و فرامتنی (=‌ فرامعنایی = منظور شناختی) مورد غفلت قرار نمی‌گیرد.

 

در این روش چنانچه ساختار‌های زبان مقصد ایجاب کند عنصر یا عناصری از متن مبدأ در ترجمه حذف می‌گردد و به اقتضای زبان مقصد و نیز برای تفهیم آسان پیام متن مبدأ و شیوا و روان بودن متن ترجمه عنصر یا عناصری به عنوان تصریح یا تشریح بر متن ترجمه افزوده می‌شود. این حذف و اضافه به طور معقول و بجا صورت می‌گیرد

 

در این جا برخی از ترجمه هایی که از این روش استفاده کردند را بر می شماریم

 

46 ) قرآن فرهنگستان ( قرن 10) 

 

از مترجمی ناشناخته  و تصحیح توسط دکتر علی رواقی

 

47 ) عباسعلی کیوان قزوینی ( 1312 ش ) 

 

عباسعلی کیوان قزوینی

 

48 ) احمد نواندیش (1337 ش ) 

 

احمد نواندیش

 

49 ) داریوش شاهین ( 1359 ش )

 

داریوش شاهین

 

50 ) جلال الدین فارسی (1366 ش)           

 

جلال الدین فارسی

 

51 ) عبد المحمد آیتی ( 1367 ش )           

 

عبد المحمد آیتی

 

52 ) ابوالقاسم امامی (1370 ش)  

 

ابوالقاسم امامی

 

53 ) سید جلال الدین مجتبوی ( 1372 ش )             

 

سید جلال الدین مجتبوی

 

54 ) ترجمه تفسیر بیان السعاده (1372 ش)              

 

حاج سلطان محمد تابنده گنابادی و ترجمه آیات توسط  محمد رضا خانی و حشمت الله ریاضی صورت گرفته است

 

55 ) احمد کاویا نپور ( 1372 ش )               

 

احمد کاویا نپور

 

56 ) ترجمه کاظم  پورجوادی ( 1372 ش )               

 

کاظم  پورجوادی

 

57 ) اکبر یزدان پناه ( 1378 ش )               

 

اکبر یزدان پناه

 

58 ) ترجمه گرمارودی ( 1383 ش )          

 

دکتر سید علی گرمارودی

 

59 ) ترجمه تفسیر راهنما (1385 ش)          

 

اثرگروهی از پزوهشگران مرکز فرهنگ و معارف قرآن

 

60 ) ترجمه محمد مهدی فولادوند ( 1373 ش )       

 

محمد مهدی فولادوند

 

61 ) ترجمه تفسیر مجمع البیان ( 1376 ش )            

 

توسط ابو علی فصل بن حسن طبرسی . بازنگری توسط علی کرمی (1376)

 

62 ) ترجمه بهاء الدین خرمشاهی ( 1376 ش )       

 

بهاء الدین خرمشاهی

 

63 ) ترجمه تفسیر بن هدی القرآن ( 1377 ش )     

 

اثر سید محمد تقی مدرسی توسط احمد آرام

 

64 ) محسن قرائتی ( 1374 ش ) 

 

محسن قرائتی

 

نام اثر تفسیر نور است

 

65 ) تفسیر کوثر اثر حجه الاسلام یعقوب جعفری ( 1379 ش )              

 

حجه الاسلام یعقوب جعفری

 

66 ) سید علی غیوری (1379ش )               

 

آیت الله سید علی غیوری

 

نام اثر ""تفسیر مبین"" است

 

67 ) سید مهدی دادور (آیت اللهی) (1381هـ.ش)               

 

سید مهدی دادور معروف به آیت اللهی

 

68 ) سید کاظم ارفع ( 1381 ش )

 

سید کاظم ارفع

 

69 ) اصغر برزی ( 1382 ش )       

 

اصغر برزی

 

70 ) محمد صادق تهرانی ( 1382 ش )       

 

آیت الله دکتر محمد صادق تهرانی

 

نام اثر «الفرقان فی تفسیر القرآن» است

 

71 ) ترجمه تفسیر کاشف ( 1383 ش )        

 

تفسیرعربی توسط محمد جواد مغنیه و ترجمه فارسی توسط موسی دانش

 

72 ) ابوالفضل بهرامپور ( 1383 ش )          

 

ابوالفضل بهرام پور

 

نام اثر ""نسیم حیات "" است

 

73 ) معصومه یزدان پناه ( 1384 ش )        

 

خانم معصومه یزدان پناه

 

74 ) حسین استاد ولی ( 1385 ش )           

 

حسین استاد ولی

 

 

 

ج ) ترجمه محتوایی (معنایی)

 

هدف اساسی در این روش ترجمه تنها انتقال دادن معنا، محتوا و پیام متن مبدأ و نیز روان بودن و عامه فهم بودن متن مقصد می‌باشد. آنچه در ترجمه معنایی اهمیت نخستین دارد پیام و محتوای متن مبدأ و پایبندی به ساختار‌های زبانی زبان مقصد است. ترجمه معنایی را می‌توان حدفاصل میان ترجمه وفادار و آزاد دانست.

 

حذف و اضافه در ترجمه معنایی معمولاً بیش از حذف و اضافه در ترجمه‌‌های معادل و وفادار است. و تعادل معنایی میان متن مقصد و متن مبدأ بیش از تعادل دستوری و بلاغی است

 

در زبان فارسی حدود 30 ترجمه معنایی از قرآن ارائه شده است که در این مجال به مهم ترین آنها اشاره می شود

 

 

 

75 ) سید ابراهیم بروجردی ( 1317 ش )  

 

سید ابراهیم بروجردی

 

نام اثر ""تفسیر جامع"" است

 

76 ) الهی قمشه ای ( 1323 ش ) 

 

مهدی الهی قمشه ای ملقب به محی الدین و هم اکنون با تصحیح و ویرایش حسین استاد ولی

 

77 ) ابراهیم عاملی ( 1336 ش )

 

ابراهیم عاملی

 

نام اثر ""تفسیر عاملی"" است

 

78 ) ابوالقاسم پاینده ( 1336 ش )              

 

سید ابوالقاسم پاینده

 

79 ) رضا سراج ( 1347 ش )         

 

آیت الله حاج شیخ رضا سراج

 

80 ) حکمت آل آقا ( 1353 ش ) 

 

حکمت آل آقا

 

81 ) سید جمال الدین استر آبادی ( 1354 ش )       

 

سید جمال الدین استر آبادی

 

نام اثر  « قران کریم فی لوح محفوظ » است

 

82 ) سید محمد باقر موسوی همدانی ( 1363 ش ) 

 

آیت الله محمد باقر موسوی همدانی

 

83 ) محمد خواجوی ( 1369 ش )               

 

محمد خواجوی

 

84 ) مصطفی خرم دل ( 1371 ش )            

 

مصطفی خرم دل

 

نام اثر" ترجمه و تفسیر نور" است

 

85 ) مکارم شیرازی ( 1373 ش )

 

آیت الله ناصر مکارم شیرازی

 

86 ) مصطفی رحماندوست ( 1377 ش )    

 

مصطفی رحماندوست

 

87 ) مسعود انصاری ( 1377 ش )

 

مسعود انصاری

 

88 ) گلی از بوستان خدا (سید محمد حجتی 1378 ش)        

 

سید مهدی حجتی

 

89 ) آیت الله مشکینی ( 1380 ش )            

 

علی اکبر فیض آلنی مشهور به آیت‌الله علی مشکینی

 

90 ) طاهره صفار زاده ( 1380 ش )             

 

طاهره صفارزاده

 

91 ) علی اصغر حلبی ( 1380 ش )               

 

دکتر علی اصغر حلبی

 

92 ) زهرا روستا ( 1381 ش )        

 

زهرا روستا

 

نام اثر «بیانی از قرآن»  است

 

93 ) حسین انصاریان ( 1383 ش )              

 

حسین انصاریان

 

94 ) محمد علی رضایی اصفهانی (1383 ش )          

 

حجه الاسلام محمد علی رضائی اصفهانی

 

95 ) مسعود ریاعی ( 1383 ش )   

 

مسعود ریاعی

 

96 ) سید محمد رضا صفوی ( 1385 ش )    

 

حجة الاسلام محمد رضا صفوی

 

 

 

 

 

د ) ترجمه آزاد و تفسیری

 

سبک بیانى قرآن به گونه‏اى است که ارائه معانى و مفاهیم ژرف آن جز با افزودن عبارت‏هاى تفسیرى مقدور نمى‏باشد و چاره‏اى از اعمال تغییرات دیگر وجود ندارد . دلیل این امر وجود آیات مجمل در قرآن کریم است.آیات مجمل آیاتى است که دلالتشان روشن نمى‏باشد و فهم معناى آنها نیازمند تفسیر و توضیح است.

 

افزون بر این، فهم معناى برخى آیات تنها با دانستن شان نزول یا فضاى نزول آنها میسر است. بى شک افزودن همه این امور به ترجمه قرآن آن را از شکل رایج ترجمه خارج کرده و به تفسیر نزدیک مى‏سازد. در این سبک بدون هیچ محدودیتى از اضافات تفسیرى و توضیحات لازم براى روشن کردن معناى آیات استفاده مى‏شود. شکی نیست که ترجمه آزاد و تفسیری در صوتی پذیرفتنی است که در خدمت انتقال پیام قرآن باشد. اما اگر با این روش مترجم در صدد انتقال پیام خود باشد این روش را باید بدترین نوع ترجمه نامید . مهم ترین ترجمه های آزاد از قرآن به زبان فارسی در دهه چهل شکل گرفت .

 

دو ترجمه برجسته این دهه یعنى ترجمه فیض الاسلام و ترجمه رهنما شاید نمونه بارزى از این گرایش خاص در ترجمه تفسیر مى‏باشد .

 

ترجمه های آزاد و تفسیری شناخته شده از قرآن کریم با زبان فارسی به ترتیب تاریخ تدوین به شرح زیر است:

 

 

 

97 ) پلی میان شعر هجایی و عروضی فارسی ( قرن 4 ق)      

 

به اهتمام و تصحیح آقای احمد علی رجائی

 

98 ) علیرضا خسروانی ( 1339 ش )            

 

علی رضا میرزا خسروانی

 

این اثر "تفسیر خسروی" نام دارد

 

99 ) زین العابدین رهنما ( 1346 ش )        

 

زین العابدین رهنما

 

100 ) حسین عمادزاده اصفهانی ( 1346 ش )           

 

حسین عماد زاده اصفهانی

 

101 ) خلیل الله صبری ( 1344 ش )            

 

خلیل الله صبری

 

اثر "طبقات آیات قران" نیز نام دارد

 

102 ) احسان الله علی استخری ( 1346 ش )            

 

دکتر احسان الله علی استخری

 

این اثر تحت عنوان «کلمه علیا»  نام دارد

 

103 ) عبد المجید صادق نوبری ( 1348 ش )            

 

عبد المجید صادق نوبری

 

این اثر با عنوان ""قرآن برای همه"" است

 

104 ) علی نقی فیض الاسلام( 1348 ش )  

 

سید علینقی فیض الاسلام

 

این اثر ""ترجمه و تفسیر قرآن عظیم"" نام دارد

 

105 ) سید اسدالله مصطفوی ( 1355 ش )   

 

سید اسدالله مصطفوی

 

106 ) مجتهده امین اصفهانی ( 1360 ش )  

 

بانو نصرت امین معروف به بانوی اصفهانی

 

این اثربه تفسیر ""مخزن العرفان و کنز العرفان"" شهرت دارد.

 

107 ) محمد باقر بهبودی ( 1369 ش )        

 

محمد باقر بهبودی

 

این اثر با عنوان ""معانی القران"" منتشر شده

 

108 ) ابوالفضل داور پناه ( 1369 ش )        

 

دکتر ابوالفضل داور پناه

 

نام این اثرتفسیر ""انوار العرفان"" است

 

109 ) سید ابوالفضل برقعی ( 1339 ش )     

 

سید ابوالفضل برقعی قمی

 

نام این اثر «تابشی از قران»  است

 

 

 

ه ) ترجمه ساختاری (ارتباطی)

 

یکى از امورى که به جذابیت متن یارى مى‏رساند و ترجمه را علمى‏تر و خواندنى‏تر مى‏نماید رعایت انسجام دستورى و معنایى در متن مقصد و یا "تعادل بافتارى "است. در روش "ترجمه ساختاری" برای حل این مشکل مطالب هر سوره با جمله بندى‏هاى کامل و روان بگونه‏اى ترجمه مى‏گردد که خواننده هر سوره را به شکل یک متن پیوسته احساس کرده و پایان یافتن آیه و شروع آیه دیگر را کاملاً به هم مرتبط ببیند. و در مجموع پس از خواندن یک سوره با غرض اصلى سوره ارتباط برقرار کرده و اهداف و مقاصد سوره را به خوبى درک کند.

 

در این روش هیچگاه خواننده با جملات منقطع که نتیجه ترجمه گُسسته آیات قرآن است برخورد نمى‏کند بلکه با متنى پیوسته و یک دست مواجه مى‏گردد که درک معانى و مقاصد آن بسیار سهل و آسان است.

 

واحد ترجمه در این روش، در درجه نخست، کل سوره است و در مرحله بعد، بند، آیه و جمله واحد ترجمه می باشند. به عبارت دیگر مترجم هنگام ترجمه هر آیه به جایگاه آن در سوره نیز توجه دارد و بنا به اقتضاء نکات تفسیری را به ترجمه می افزاید و چه بسا در مواردی معنای واژگان نیز بر اساس جایگاه واژه در آیه و جایگاه آیه در سوره تغییر نماید. گفتنی است روش "ترجمه ساختاری" بر نظریه هدفمندی سوره های قرآن استوار است. بر اساس این نظریه هر سوره دارای یک هدف اصلی است و محتوای همه آیات بگونه ای با آن هدف ارتباط دارد. و در مجموع می توان مباحث مطرح شده در یک سوره را در یک تقسیم بندی منطقی ارائه نمود

 

در این قسمت به برخی از ترجمه هایی که از شیوه ساختاری استفاده کرده اند اشاره می شود :

 

110 ) سید محمد باقر حجتی ( 1363 ش ) 

 

دکتر سید محمد باقر حجتی

 

تفسیر کاشف با همکاری ایشان و دکتر عبد الکریم بی آزار شیرازی چاپ شد

 

111 ) عبدالکریم بی آزار شیرازی ( 1376 ش )       

 

عبدالکریم بی آزار شیرازی

 

عنوان ترجمه "" قرآن ناطق "" است 

 

112 ) محمد خامه گر ( 1385 ش )               

 

محمد خامه گر

 

با عنوان تفسیر آفتاب

 

113 ) سید محمد جواد ذهنی تهرانی (1375 ش)    

 

سید محمد جواد ذهنی تهرانی

 

114 ) سید عبد الحجِة بلاغی (1345)          

 

سید عبد الحجِة بلاغی

 

115 ) سید علی کمالی دزفولی(1380)       

 

آیت الله سید علی کمالی دزفولی

 

تفسیری با عنوان ( تفسیر قرآن برای همه)

 

116 ) فرزانه زنبقی (1379)          

 

خانم فرزانه زنبقی

 

کتاب آشنایی با قرآن کریم

 

117 ) سید ضیاء الدین طباطبایی یزدی (1340)      

 

سیدضیاءالدین طباطبایی یزدی

 

 عنوان تفسیرقرآن شریف است

 

118 ) دکتر محمد مفتح و همکاران               

 

دکتر محمد مفتح و همکاران

 

نام اثر تفسیر مجمع البیان است

 

119 ) علی اکبر طاهری قزوینی ( 1380 )  

 

علی اکبر طاهری قزوینی

 

نام اثر قرآن مبین است

 

120 ) بابا صفری 

 

آقای بابا صفری

 

121 ) علی اکبر سروری(1378)   

 

علی اکبر سروری

 

122 ) سید محمد حسین همدانی( 1343 ش)           

 

سید محمدحسین همدانی نجفی معروف به آقا نجفی

 

نام اثر "" انوار درخشان در تفسیر قرآن"" است

 

123 ) ترجمه گروه فرقان (1357)               

 

ترجمه گروه فرقان

 

124 ) ترجمه تفسیر جوامع الجامع (1374 ش)        

 

توسط گروه پنج نفره ترجمه عربی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی

 

عنوان اثر تفسیر جوامع الجامع

 

125 ) مصطفی خّرم دل( ترجمه تفسیر فی ظلال القرآن سید قطب)    

 

تفسیر فی ظلال القرآن از سید بن قطب معروف به سید قطب و ترجمه مصطفی خّرم دل

 

126 ) احمد آرام ( 1334 ش)      

 

تفسیر فی ظلال القرآن اثر سید قطب

 

ترجمه توسط احمد آرام با نام ""در سایه قرآن""

 

127 ) محمد علی عابدی(1362ش)

 

تفسیر فی ظلال القرآن سید قطب و ترجمه جزء 29 و 30 قرآن توسط محمد علی عابدی

 

128 ) سید علی خامنه ای (1362)

 

"تفسیر فی ظلال القرآن "" از سید قطب

 

ترجمه توسط سید علی خامنه ای

 

129 ) حسن مصطفوی(1366)       

 

حسن مصطفوی

نام اثر تفسیر روشن است

 

 


 

منبع : خلاصه ای از متن ترجمه فارسی قرآن به قلم استاد خامه گر

 

ترجمه فارسی قرآن (1)

 

http://www.maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,4104

 

ترجمه فارسی قرآن (2)

 

http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,4085

 

ترجمه فارسی قرآن (3)

 

http://www.maarefquran.net/public/application/index/articleView?id=135&p=144

 

ترجمه فارسی قرآن (4)

 

http://www.maarefquran.net/public/application/index/articleView?id=137&p=144

 

ترجمه فارسی قرآن (5)

 

http://www.maarefquran.com/Files/fullInfo.php?session=2&id=765

 

ترجمه فارسی قرآن (6)

 

http://www.maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,4049

 

ترجمه فارسی قرآن (7)

 

http://www.maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,4107

 

ترجمه فارسی قرآن (8)

 

http://www.maarefquran.net/public/application/index/articleView?id=133&p=144

 

 

 

در پایان دوباره متذکر می شوم که اولا مترجمان قرآن بیشتر از این 129 نفر بودند و دوستانی که علاقه دارند ، می توانند با مراجعه به سایت های مذهبی و کتابخانه های مذهبی مثل کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه هایی که در شهر قم قرار دارد مطالب جامع تر و کامل تر را به دست آورند .

 

تمامی اسامی مترجمان قرآن که در بالا به آنها اشاره شده را به صورت خلاصه فقط نام برده ام و برای به دست آوردن توضیحات هرکدام به سایت مرکز فرهنگ و معارف قرآن مراجعه کنید .

 

دوستان عزیز در پست های بعدی سعی می کنم ترجمه های قرآن به زبان فارسی را که هم اکنون در کشور عزیزمان ایران رایج هستند را در وبلاگ قرار دهم .

 

 

موفق و موید باشید

التنماس دعا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1) قرآن قدس: (250 تا 350 هـ.ق)

 

مترجم این اثر ناشناخته است و به کوشش دکتر على رواقى منتشر شده است .

 

2) ترجمه تفسیر طبرى: (352 هـ.ق)

 

بر پایه تفسیر محمد بن جریر طبرى (310- 226 هـ .ق )

 

این اثر"ترجمه و تفسیر رسمى" نیز نام دارد

 

3) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (250تا 350 هـ.ق) شیرازی

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

4) تفسیر قرآن پاک: (450 هـ.ق)

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

5) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (400تا 450 هـ.ق)       

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

6) ترجمه کمبریج (قرن‏ 4-5 هـ.ق)          

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

7) تاج التراجم: (451-473 هـ. ق)         

 

ترجمه از "ابوالمظفر شاهفور" بن طاهر بن محمد

 

8) تفسیرى بر عشرى از قرآن مجید (قرن‏ 4-5 هجری)        

 

مترجم ناشناس است و این اثر به کوشش دکتر جلال متینی در سال 1352 تحقیق و تصحیح گردید و در دو جلد ارائه شد.

 

9) ترجمه ناصر خسرو ( قرن 5 هـ.ق)         

 

 

ناصر خسرو قبادیانی بلخی

 

10) ترجمه قرآن موزه پارس:(قرن 5 هـ. ق )           

 

مترجم ناشناخته است

 

11) تفسیر شنقشى: (حدود قرن 5 هـ.ق)