خاک با ارزش

 

همکاران عزیز سلام

درس دهم علوم پنجم مربط به خاک و درس یازدهم عوامل رشدگیاهان و درس دوازدهم مربوط به اجزای گیاه مثل ریشه ، ساقه و برگ است .

در این قسمت مطالبی را در باره خاک جمع آوری کردم . من خیلی دنبال مطالبی گشتم که هم مفید و کامل باشد و هم مربوط به درس های علوم باشد امیدوارم که مورد استفاده شما قرار بگیرد .


خاک

 

 خاک‌ها مخلوطی از مواد معدنی و آلی هستند که از تجزیه و تخریب سنگ‌ها در نتیجهٔ هوازدگی بوجود می‌آیند . برای تشکیل یک لایه از خاک به قطر یک سانتی متر بیشتر از 200 سال وقت لازم است .

 

بیشتر غذای ما از خاک به دست می آید . گیاهان به خاک نیاز دارند برای این که ریشه ی گیاه باید درخاک باشد تا بتواند از مواد وآب درون خاک استفاده کند . همچنین بعضی از جانوران هم مانند موش کور ، کرم خاکی ، مورچه ، موش و .... دردرون خاک لانه می سازند.

 

اگر خاک نباشد هیچ گیاهی رشد نمی کند و به دنبال آن جانوران گیاهخوار و سپس جانوران گوشتخوار که از همدیگر تغذیه می کنند و انسان ها که از گیاه و جانوران گیاهخوار تغذیه می کند از بین می روند . از خاک همچنین برای ساختن خانه ( خشت خانه های روستایی )  ، ظروف گلی و ... استفاده می شود . بعضی از عناصر و مواد معدنی هم درون خاک هستند .

 

 املاح موجود در خاک: شامل موادی هستند که از ترکیب آن ها با همدیگر مولکول های مواد آلی در گیاهان تولید می شود مهمترین آنها نیتروژن ، پتاسیم ، فسفر به مقدار زیاد و عناصر منیزیم ، کلسیم ، آهن ، گوگرد ، سدیم ، مس به مقدار کم موجود است.

 

آب: مهمترین ماده ای است که در خاک وجود دارد. آب سبب جابه جایی مواد مورد نیاز در سلول های گیاهی می شود و مواد دفعی را از آن ها دور می سازد.

 

ترکیبات شیمایی خاک: یعنی مشخص بودن اسیدی یا بازی خاک زیرا بعضی از گیاهان در محیط اسیدی و بعضی در محیط بازی بهتر رشد می کنند.

 

تجزیه کنندگان موجود در آب: این جانداران موجب تجزیه بدن موجودات زنده و آزاد کردن مواد موجود در آنها جهت استفاده در رشدگیاهان می شوند مثل قارچ ها- باکتری ها

 

 

 

خاک مناطق مختلف:

 

خاک کوهستان: این خاک کم ضخامت است سنگ های تجزیه نشده زیاد دارد به علت شیب زیاد خاک کم تولید می شود.

 

خاک جنگل: ضخامت کم دارد حاصلخیزی چندانی ندارد زیرا در آنجا بارندگی زیاد سبب شستشوی مواد محلول در خاک می شود این خاک برای کشاورزی مناسب نیست.

 

خاک علفزار: حاصلخیز تر از خاک جنگ است لایه سطحی قطور و گیاخاک فراوان دارد.

 

خاک بیابان: غنی ترین خاک است و مواد محلول بسیار زیاد دارد اما به علت هوازدگی کم خاک بیابان نازک و به صورت تکه تکه است و مواد آلی چندانی ندارد.

 

 حاصل خیزی خاک: میزان توانایی خاک در پرورش گیاهان را حاصل خیزی خاک گویند.

 

 

 

فرسایش خاک و طرق مبارزه با آن

 

جدا شدن ذرات خاک در اثر عوامل مختلف مانند آب ، باد و ... و از دست رفتن آنها را اصطلاحا فرسایش گویند.

 

فرسایش آبی در واقع یکی از پدیده‌های معمولی زمین شناسی است که بوسیله آن کوهها بتدریج فرسوده شده و دشتها ، دره‌ها و بستر رودخانه‌ها و دلتاها ، تشکیل می‌یابند. این نوع فرسایش که به کندی صورت می‌گیرد، فرسایش طبیعی نامیده می‌شود. در صورتی که فرسایش با سرعت خیلی بیشتری انجام شود و حالت تخریبی به خود بگیرد، به آن فرسایش تخریبی گفته می‌شود.

 

در پدیده فرسایش دو عمل مختلف انجام می‌شود: یکی جدا شدن ذرات و دیگری حمل و تغییر مکان آنها. عواملی مانند انجماد و ذوب متناوب ، جریان آب و ضربانات قطران باران اثر جدا کنندگی داشته و مواد را جهت شسته شدن آماده می‌کنند.

 

عوامل موثر در میزان فرسایش تسریعی

 

مقدار کل بارندگی و شدت آن

 

بارندگی زیاد در صورتی که ریزش آن آرام باشد، فرسایش زیادی ایجاد نمی‌کند، در صورتی که بارانهای شدید حتی به مقدار کم سبب فرسایش زیاد می‌شوند. در فصل سرما که زمین منجمد می‌شود و در فصل رشد گیاهان که پوشش گیاهی انبوه است، بارندگی اثر فرسایشی کمتری دارد.

 

شیب زمین

 

شیب زیاد باعث تسریع جریان آب شده و به همان نسبت میزان فرسایش و هدر رفتن آب افزایش پیدا می‌کند. طول شیب نیز اهمیت دارد، چون هر قدر شیب ادامه بیشتری داشته باشد، بر مقدار سیلاب افزوده خواهد شد.

 

پوشش گیاهی

 

درختان جنگلی و مرتع موثرترین عوامل محافظ خاک در مقابل فرسایش هستند. نباتات زراعی اثر محافظتی کمتری دارند، ولی این امر در نباتات مختلف یکسان نیست. نباتاتی مانند جو و گندم پوشش نسبتا کافی برای خاک فراهم می‌کنند.

 

ماهیت خاک

 

از بین خواص فیزیکی خاک موثر در میزان فرسایش مهمترین آنها قابلیت نفوذ خاک و ثبات ساختمانی خاک است. قابلیت نفوذ خاک به عواملی مانند ثبات ساختمانی ، بافت ، نوع رس ، عمق خاک و وجود لایه‌های غیر قابل نفوذ بستگی دارد. ثبات ساختمانی ذرات خاک سبب می‌شود که علی‌رغم هرزروی سطح آب فرسایش زیادی صورت نگیرد.

 

نحوه کنترل فرسایش آبی

 

روشهای مختلفی برای کاهش یا کنترل فرسایش آبی می‌توان بکار برد:

 

بطور کلی هر اقدامی مانند شخمهای سطحی و عمقی و اضافه کردن مواد آلی خاک که قدرت جذب آبی خاک را افزایش دهد، هدر رفتن سطحی آب را کاهش می‌دهد.

 

انتخاب نوع نباتات زراعی در کنترل فرسایش اثر زیادی دارد.

 

بالا نگه داشتن سطح حاصلخیزی خاک خود یک نوع عمل محافظتی در مقابل فرسایش است، زیرا تحت این شرایط رشد زیاد نباتات ، علاوه بر بهتر نمودن قابلیت نفوذ آب خاک ، پوشش گیاهی و مواد آلی خاک را بطور قابل ملاحظه افزایش می‌دهند.

 

با دقت در انتخاب روشهای کشت و زرع و نحوه انجام آنها می‌توان با فرسایش خاک مبارزه کرد. در صورتی که شیب زمین تا مسافت زیادی ادامه داشته باشد، بهتر است که نباتات کرتی مانند ذرت با نباتات پوششی مثل گندم و جو بطور یک در میان کشت شوند، تا بدین وسیله از شتاب گرفتن آب جلوگیری شود. این روش کشت را که اصطلاحا کشت نواری گویند، اثرات کاملا مثبتی در حفاظت خاک داشته است.

 

 

 

فرسایش بادی

 

تخریب خاک از طریق فرسایش بادی بیشتر در مناطق خشک صورت گرفته و گاهی در مناطق مرطوب هم اتفاق می‌افتد. اثر تخریبی باد غالبا خیلی جدی بوده و نه تنها ذرات ریز و حاصلخیز خاک را هدر می‌دهد، بلکه به علت رو بازکردن ریشه گیاهان و یا پوشاندن قسمت هوایی گیاهان با مواد معلق در هوا ، سبب مرگ آنها می‌شود. خشک شدن لایه‌های سطحی خاک به علت کمی آب ، آنها را در خطر فرسایش باد قرار می‌دهد.

 

عوامل موثر در فرسایش بادی

 

مهمترین عامل درصد رطوبت خاک است، زیرا خاک مرطوب از این حیث مصون است. عوامل دیگر عبارتند از: سرعت باد ، وضعیت قسمت سطحی خاک ، خصوصیات کلی خاک.

 

خصویات خاکی مانند ثبات دانه بندی ذرات خاک ، میزان مواد آلی و درصد ذرات خاک همگی در فرسایش پذیری خاک بوسیله باد موثر هستند.

 

 

 

کنترل فرسایش بادی

 

با توجه به عوامل موثر در میزان فرسایش بادی می‌توان روشهای مبارزه و کنترل را حدس زد. این روشها شامل مرطوب نگه داشتن خاک ، زبر و خشن نمودن سطح خاک و داشتن پوشش گیاهی است. کشت نوارهای نباتی و ایجاد بادشکن‌ها عمود بر جهت وزش باد پیشگیریهای موثری برای فرسایش بادی محسوب می‌شوند. اکثر روشهای بکار رفته ضمن اینکه برای مبارزه با اثر باد منظور می‌شوند، در واقع تا حد زیادی در جهت کنترل درصد خاک نیز عمل می‌کنند.

 

 

 

آینده بحث

 

زیانهای ناشی از فرسایش به خاک محدود نشده، بلکه ذرات خاک شسته شده و سبب پر شدن کانالهای آبیاری ، سدها و ... نیز می‌گردد. علاوه بر آن خاکهای زمین پست نیز بوسیله یک لایه از لای پوشیده شده و به بهره برداری آن لطمه می‌خورد.

 

فرسایش خاک نه تنها در عصر حاضر بلکه در طی قرون ، یکی از خطرات جدی و تهدید کننده رفاه و آبادی هر جامعه بوده است. تردیدی نیست پیشرفت و دوام کشاورزی مستلزم بکار بردن روشهای مناسب و موثر برای جلوگیری یا کم کردن میزان شسته شدن و هدر رفتن خاک می‌باشد.

 

 

 

هوازدگی:

 

به دگرگونی فیزیکی و شیمیایی سنگ ها و کانی ها در سطح زمین یا نزدیک آن هوازدگی گفته می شود.

 

این فرآیند باعث خرد شدن سنگ ها و تجزیه و تغییراتی در کانی های اولیه و ثانویه می شود و آن ها را به حالت پایدارتری در محیط خودشان می رساند.

 

الف) هوازدگی فیزیکی:

 

شامل خرد شدن سنگ ها بدون تغییر شیمیایی است که در آن فقط سنگ ها به قطعات کوچک تر تقسیم می شوند.

 

نوسان دمای شب و روز :

 

فشار ناشی از یخ زدن در سنگ ها :

 

فشار حاصل از رشد بلورها:

 

رشد ریشه گیاه:

 

ب) هوازدگی شیمیایی:

 

شامل تغییر در ساختار شیمیایی و کانی شناختی سنگ ها می شود و فرآیندهای آن عبارتند از:

 

اکسیداسیون و احیا:

 

اکسیژن در مجاورت آب و گرما با کانی ها باعث ایجاد واکنش شیمیایی شده و سنگ متلاشی می شود. این نوع هوازدگی در مناطق گرم و مرطوب بیشتر صورت می گیرد.

 

اثر اکسیژن بر سنگ های آهن دار بسیار زیادتر از سایر سنگ ها می باشد.

 

آبگیری(هیدرولیز) : ترکیب آب با بعضی کانی ها و ایجاد و واکنش شیمیایی موجب تخریب سنگ می شود.

 

انحلال: آب بسیاری مواد را در خود حل کرده و با همراه داشتن مقداری کربن دی اکسید خاصیت اسیدی پیدا کرده و قدرت انحلال شیمیایی آن بیش تر می شود.

 

کلات شدن(پیوند یک یون فلزی با یک کمپلکس آلی): این فرآیند به کمک دی اکسید کربن انجام می گیرد.

 

به طور کلی هر دو فرآیند فوق در تشکیل خاک نقش مهمی دارند ولی در این بین نقش هوازدگی شیمیایی بعلت تنوع عوامل آن مهم تر است.

 

 

 

راه های تشکیل خاک

 

هوازدگی فیزیکی :  فقط سنگ به قطعات کوچک تبدیل می شود ولی ساختار آن تغییر نمی کند.

 

آب : وقتی آب در شکاف سنگ ها نفوذ می کند بر اثر سرما منجمد می شود و به علت افزایش حجم(9 درصد افزایش حجم) فشار زیادی به سنگ وارد کرده و سنگ را متلاشی می کند.

 

رشد بلور : رشد بلور ثانویه در شکاف سنگ ها بخصوص در نواحی بیابانی موجب ایجاد فشار به سنگ ها شده و انرژی را متلاشی می کند.

 

دما  : تغییر دما در شبانه روز موجب انبساط و انقباض ناگهانی سنگ شده و آن را متلاشی می کند.

 

گیاهان : ریشه گیاهان در شکاف سنگ ها نفوذ کرده و بر اثر رشد به سنگ فشار می آورد و آن را متلاشی می کند.

 

جانوران حفار(مورچه- موریانه- موش و ...) : با بالا آوردن ذرات زیرزمینی به سطح زمین آنها را در معرض آب و هوا قرار می دهند و دچار هوازدگی می شود .

 

انسان : انسان با عمل راهسازی ، استخراچ معادن و ... سنگ را متلاشی می کند .

 

هوازدگی شیمیایی : در هوازدگی شیمیایی ترکیب سنگ ها و نوع کانی ها تغییر می کنند و مواد جدیدی حاصل می شود.

 

 

 

تقسیم‌بندی خاک‌ها از لحاظ سنگ‌های تشکیل دهنده

 

بر حسب دانه‌های تشکیل دهنده خاک و هم‌چنین شرایط میزالوژی و پتروگرافی زمین خاک‌های مختلفی وجود دارد که عبارتند از :

 

خاک رسی :

 

ذرات رس (Clay) دارای قطری کوچکتر از 0.002 میلی‌متر می‌باشند و در حدود 50% خاک را تشکیل می‌دهند.

 

خاک‌های رسی چون دارای دانه‌های بسیار ریزی هستند به خاک سرد معروفند و در مقابل رشد گیاهان مقاومت نشان داده و رشد آنها را محدود می‌کنند.

 

  خاک‌های سیلتی :

 

50% این نوع خاک‌ها را ذرات سلیت تشکیل داده است که دارای قطری بین 0.05 تا 0.002 میلی‌متر می‌باشند و بر حسب اینکه ناخالصی مثل ماسه ، رس و غیره بهمراه دارند به نام خاک‌های سیلتی ماسه‌ای و یا سیلتی رسی معروفند.

 

  خاک‌های ماسه‌ای :

 

این خاک‌ها از 75% ماسه تشکیل شده‌اند. قطر دانه‌ها از 0.06 تا 2 میلیمتر است و بر حسب اندازه دانه‌های ماسه به خاک‌های ماسه‌ای درشت ، متوسط و ریز تقسیم می‌گردند. مقدار کمی رس خاصیت خاک‌های ماسه‌ای را تغییر می‌دهد و این نع خاک آب را بیشتر در خود جذب می‌کند تا خاک‌های ماسه‌ای که فاقد رس هستند.

 

  خاک‌های اسکلتی :

 

خاکهای اسکلتی به خاکهایی اطلاق می‌گردد ک در حدود 75% آن را دانه‌هایی بزرگتر از 2 میلی‌متر از قبیل قلوه سنگ ، دیگ و شن تشکیل می‌دهند. این خاک‌ها ، آب را به مقدار زیاد از خود عبور می‌دهند و لذا همیشه خشک می‌باشند.

 

 

 

  

خاک رس

 

مقدمه

 

همانگونه که می‌دانیم خاک نه تنها زمینه و اساس زندگی را برای روستا نشینان فراهم می‌نماید بلکه آنها را در مواقع بیماری نیز معالجه می‌نماید. به همین دلیل افراد عادی (شهروندان) نیز باید از خواص درمانی رس‌ها آگاهی داشته باشند. در چنین حالتی است که انسان می‌تواند با استفاده از خواص درمانی کانی‌های رسی فردی را که دچار رعد و برق شده است نجات دهد. بدین گونه که فرد مصدوم را بلافاصله با خاک (رس) پوشانده و مانع از مرگ وی شود. زیرا استفاده از رس منجر به بی‌حسی زخم و کاهش درد می‌گردد.  اهمیت رسها به اندازه‌ای است که می‌توان گفت انسان بدون آن قادر به ادامه زندگی نمی‌باشد.

 

 بدون شک همه ما خاکهای رسی را در طول زندگی دیده‌ایم، حتی در دوران کودکی از رس‌ها انواع اسباب بازی و اشیاء مختلف نیز درست کرده ایم. اما از تصور ما خارج است که رس‌ها علاوه بر زندگی روزمره، در صنعت، علوم پزشکی و حتی علوم فضایی نیز بصورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند. از رس‌ها، در تهیه ظروف و لوازم آشپزی، آجر، ماسک صورت، حمام‌های رسی استفاده می‌گردد و در عین حال از نوع خاصی از کانی‌های رسی(کائولنیت) ابزارآلات و ظروف چینی نیز تهیه می‌گردد. حتی پرندگان نیز به اهمیت رس‌ها واقف بوده و ارزش آن را می‌دانند. بعنوان مثال پرستوها برای استحکام لانه‌های خود از رسها بهره برده و از آن بعنوان مصالح ساختمانی استفاده می‌نمایند. و شاید پرستوها فکر استفاده از رسها را در ساخت بناهای ساختمانی را برای اولین بار در ذهن انسان پرورانده باشند!. بدلیل خاصیت عایق بودن و نیز در دسترس بودن، رسها در ساخت و ساز نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. بعنوان مثال  می‌توان به هسته رسی سدهای خاکی اشاره نمود.

 

دانشمندان چینی بر این باورند که بدلیل وجود عناصر سمی‌مختلف در ظروف آلومینیومی ‌پختن و نگهداری غذا در این ظروف صحیح نمی‌باشد. زیرا ممکن است انسان را دچار مسمومیت نماید. به همین علت است که پختن و نگهداری غذا در ظروف چینی و سفالی را پیشنهاد می‌کنند.

 

برخی از کانی‌های رسی به صورت پشتوانه‌ای برای حفظ کارکرد مناسب دستگاه گوارش، ضد یبوست - ملین، ضد اسهال مصرف می‌گردند و یا به عنوان ماده‌ای برای جذب یا رقیق کردن مواد داروئی مانند بازهای خنثی، ماده امولسیون کننده و روان‌کننده بکار می‌روند(Gomes & Silva, 2007).

 

این یک حقیقت انکارناپذیر است که انسانها از رس‌ها برای معالجه بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌نمایند. معالجه بیماری‌ها بوسیله رس‌ها بطور گسترده از زمان‌های گذشته مرسوم بوده است. با رس‌ها شمار زیادی از بیماری‌ها همچون  بیماری‌های پوستی، آترواسکلروز(مسدود شدن دیواره‌های شریانی)،غده‌های خوش خیم و بد خیم، التهاب آدنوئیدها (هیپرتروفی لوزه‌های حلقی)، پولیپ‌ها (رشد یا بیرون زدگی یک توده از غشاء مخاطی)، سینوزیت، سر درد، کم خوابی، ماستیت (التهاب پستان)، بیماری قند، آدنوم پروستات، بیماری‌های کبدی، یبوست، برونشیت و پنومونی(التهاب ریه‌ها همراه با اگزوداسیون و تجامد آن‌ها)، ورم‌ها،آنژین(گلودرد)، آرتریولیت(سفت شدگی در شریان‌ها) و واریس رگ‌های خونی، بیمار‌یهای قلبی و عروقی، سیستم اعصاب و غیره معالجه می‌گردند.

 

 Wai و Banker در سال 1966 کاربرد کانی رسی مونت موریلونیت در ساختن قرص‌های دارویی را پیشنهاد کردند. Hermosin و همکاران در سال 1981  پتانسیل کانی سپیولیت را بدلیل قابلیت اکسیداسیون در علم پزشکی را مورد بررسی قرار دادند. Gamiz و همکاران در سال 1992 کاربرد کانی بنتونیت در داروسازی را مورد بررسی قرار دادند.  Uedaو Hamayoshi در سال 1992کانی رسی سپیولیت را بعنوان یک ماده ضد بو  معرفی نمودند. Lopez Galindo  و Iborra در سال 1996 کاربرد دارویی کانی‌های سپیولیت و پلی گورسکیت را مورد بررسی قرار دادند. Novelli, 1996 کاربرد کانی سپیولیت در پزشکی را نشان داد.Novelli  در سال 1998 و در سال 2000 کاربرد کانی‌های رسی در پزشکی را مورد بررسی قرار داد.

 

 Viseras و Lopez-Galindo در سال 1999 کاربرد کانی‌های رسی بنتونیت، پالی گورسکیت و سپیولیت در پزشکی را مورد بررسی قرار دادند. Tateo و همکاران در سال 2001 کاربرد رس‌ها را برای مصارف داروهای خوراکی بررسی نمودند.  Ferrand و Yvon در سال 1991 کاربرد رس‌ها را در درمان بیماری‌های پوستی  معرفی نمودند.

 

 

 تاریخچه رس

 

تاریخچه رس‌ها به اندازه کافی جالب و جذاب است بگونه ای که این تاریخچه با افسانه‌های مربوط به پیدایش جهان و بشر آغاز می‌گردد. نخستین دلیل در ارتباط با پیدایش انسان می‌باشد که ارتباط بسیار جالبی با رس‌ها دارد.  همانگونه که می‌دانیم خداوند اولین انسانها را (آدم و حوا) از گل آفریده و از روح خود به آن دمیده است، دلیل این ادعاست.

 

ر‌س‌ها بدلیل خاصیت پلاستیکی که دارند بطور عملی در زمینه‌های مختلف زندگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. حتی در پنج هزار سال قبل که الفبا اختراع گردید از لوح‌های نازک گلی بعنوان کاغذ استفاده می‌شده. بر روی این لوح‌های گلی با چوب‌های نوک تیز حروف الفبا نوشته می‌شد و سپس این لوح‌ها را در زیر آفتاب خشک نموده و نگهداری می‌کردند. در گذشته سفالگران از رس‌ها کوزه، فنجان، نعلبکی، کاسه و سایر ظروف آشپزخانه ای درست کرده و بر روی آنها نوشته‌های گوناگونی را حک کرده و آنها را رنگ آمیزی می‌کردند. اصول رنگ آمیزی  با رس‌ها از دوران قدیم شناخته شده بود و انسانهای اولیه برای ترساندن دشمنان خود، بدن خود را با رسهای مختلف رنگ آمیزی می‌کردند.

 

همچنین رس‌ها برای معالجه و درمان بیماری‌ها استفاده می‌کردند. از رس‌های زرد حل شده در سرکه برای معالجه عضله‌های زخمی‌و پاره شده،  باندهای ضد عفونی تهیه می‌کردند. به هنگام احساس درد در شکم و عضله‌ها از رس‌های حل شده در آب گرم باندهای ضدعفونی تهیه نموده و آن را بر روی شکم یا عضله می بستند. مادران ما بیماری افرادی که در تماس دائم با حیوانات بودند را با  استفاده از رسها مورد معالجه قرار می‌دادند.

 

رس‌ها همچنین در درمان بیماری‌هایی که منجر به تب و لرز می‌شوند نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین داروهایی که از گیاهان بدست می‌آیند را در ظروف رسی و سفالی نگه داری می‌کنند.

 

از گذشته‌های دور مشخص شده است که با استفاده از آجرهای گرم شده درکوره‌ها معالجه بیماری رادیکولیت (التهاب ریشه‌های عصبی نخاع) امکان پذیر است. روش طبیعی برای معالجه بیماری رادیکولیت استفاده از پوست پیاز، افسنتین جنگلی و شاخه و پوست درخت اردج  کوبیده شده و افزوده شده به محلول رس می‌باشد. برای این منظور به مخلوط تهیه شده آب گرم اضافه کرده و بصورت محلول درآورده و سپس تنظیف غنی شده با این محلول را بر روی قسمتهایی از بدن که درد می‌کند گذاشته و  با پارچه‌ای پشمی‌ می‌بندند.

 

در گذشته برای شستشوی لباس‌ها از آب گل آلود (رس‌های محلول در آب) استفاده می‌کردند. بدین گونه که رس خیس شده را به لباس‌های کثیف مالیده و لباس‌ها را با آن شسته سپس با آب معمولی می‌کشیدند. بدین صورت چرک لباس‌ها از بین رفته و لباسها تمیز می‌شدند.

 

در سرزمین‌های شمالی(قطب شمال) نیز رسها با روش‌ها و قواعد خاصی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. اسکیموها(چوک چاها و کوریاک‌ها، مردمانی که در قطب شمال زندگی می‌کنند) رس سفید را به غذاهای خود اضافه کرده و آن را روغن زمین می‌نامند. روغن زمین معمولاً به غذاهای آبدار افزوده می‌شود و امر غذا را برای مدت طولانی سالم نگه داشته و فاسد نمی‌شود. در روسیه نیز از رس‌ها برای استریلیزه کردن شیر استفاده می‌کنند. بدینگونه که به ظرف پر از شیر یک قاشق رس می‌افزایند و بدین ترتیب شیر حتی در هوای گرم نیز تا چند روز فاسد نمی‌شود.

 

در مصر باستان از رس‌ها برای مومیایی کردن اجساد استفاده می‌کردند. آنها در آن دوران بخوبی می‌دانستند که رس دارای قابلیت بالای آنتی باکتریال (آنتی بیوتیک) است. در ترکیب رس‌ها عنصر رادیواکتیو رادیوم وجود دارد که مواد مضر موجود در بدن را از بین می‌برد. از این نقطه نظر نیز رس‌ها از اهمیت دارویی بالایی برخوردار می‌باشند. در قرون وسطی رس‌ها برای استریلیزه کردن نوشیدنی‌ها (از بین بردن ترکیبات مضر) مورد استفاده قرار می‌گرفتند.برای این منظور در داخل نوشیدنی تکه  کوچکی رس می‌انداختند.

 

رس‌ها در زمان اپیدمی‌ بیماری‌ها، نقش آنتی باکتری دارند. به محض اطلاع از شیوع ‌بیماری‌های مختلف در اردوگاه‌ها، جبهه‌های جنگ و یا دیگر موسسات اجتماعی، افراد مقداری پودر رس را مصرف می‌نمودند. در کشتی‌ها نیز از رس‌ها بعنوان ویتامین‌هایی برای بدن استفاده می‌کردند.

 

در کلیساها نیز، رس را نه تنها معالجه کننده بیماری‌های بدن، بلکه پاکیزه‌کننده روحی و معنوی انسان‌ها می‌دانستند. این پاکیزگی روحی، هنگامی‌که رس‌ها بصورت پلاستیک (موادی با خاصیت خمیری) مورد استفاده قرار می‌گیرند حاصل می‌گردد. لذا معالجه و درمان با رس‌ها رفته رفته ابعاد بیشتری پیدا کرده است.

 

منبع: نشر اشراقیه

 

 

  

ماسه

 

ماسه (به انگلیسی: Sand) از سایش و خرد شدن طبیعی سنگها حاصل شده و به سنگ‌ریزه خردتر از شن گفته می‌شود. ماسه معمولاً در ساحل دریا و رودخانه به راحتی یافت می‌شود. در مهندسی عمران بر اساس طبقه بندی، ASTM به سنگدانه‌های ریزتر از 75/4 میلی متر و درشت تر از 075/0 میلی متر ماسه می‌گویند. طبق استاندارد طبقه بندی متحد خاک، ماسه به سه رده ریز، متوسط و درشت طبقه بندی می‌شود

 

 

 

کاربردهای شن و ماسه

 

امروزه در سرتاسر جهان و از جمله در ایران، ا نواع مصالح رودخانه ای‌ ‌‌‌ شامل شن و ماسه ، قلوه سنگ و مصالح ریز دانه در زندگی بشر و بویژه در فعالیتهای عمرانی و صنعتی کاربردهای مختلفی پیدا کرده است و روزانه هزاران تن از انواع این مصالح از بستر و کناره های رودخانه های مختلف کشور حفاری و برداشت میگردد. زمینه های استفاده متفاوتی را میتوان برای مصالح رودخانه ای ذکر نمود که از جمله آنها تولید بتن است و میتوان گفت تقریباً ۷۵ در صد بتن را شن و ماسه تشکیل میدهد.

 

امروزه در احداث ابنیه های ساختمانها، سدها ، پلها و راهها بطور گسترده از بتن استفاده میگردد. در راه سازی نیز از زیرسازی آن تا آسفالت رویه جاده ها شن و ماسه بعنوان ارکان اصلی ساخت شناخته میشود.در احداث خاکریزها ، فیلترها و صنایعی همچون شیشه سازی ، موزائیک سازی و ... نیز استفاده از شن و ماسه کاربرد فراوانی دارد.

 

شن و ماسه رودخانه ای که در معرض انتقال ممتد در آب بوده اند منابع مشخصاً مطلوبی از مصالح هستند زیرا مواد ضعیف و سست آنها توسط سایش حذف و شن و ماسه بادوام، گردشده و با دانه بندی مناسب بجا گذاشته است. همین امـر باعث گردیــده که این منابـع نیاز بـه فرآگیری کمتــری داشته و از طرفــی سهل الوصول بودن آن و نزدیکی به جاده های حمل و نقل و محل مصرف که نهایتاً بالا بردن ارزش اقتصادی آن را رقم میزند از جمله دلایلی است که استفاده روزافزون آن را نسبت به مصالح کوهی بدنبال داشته است. 

 

 خاکی که به مقدار مساوی دارای ماسه، خاک رس وگیاخاک باشد، برای کشاورزی مناسب است.

 

 

 

انواع ماسه

 

انواع ماسه ( از نظر نحوه یافت و دسترسی ) :

 

الف) ماسه طبیعی : شامل ماسه های رودخانه ای و ماسه های بادی

 

ماسه طبیعی مستقیماً از منابع طبیعی ، استخراج و استفاده می شود و هیچگونه کار اضافی روی آن انجام نمی شود مثل ماسه کنار رودخانه ( این ماسه ها را بوسیله HCl آزمایش می کنند که حاوی آهک نباشد ).

 

حسن ماسه رودخانه ای در این است که شسته شده و میزان گردی بیشتری دارند در نتیجه کیفیت سطحی قطعات بالا می رود. اما در ماسه بادی ، خاک نیز وجود دارد که خاصیت چسبندگی دارد.

 

ب) ماسه مصنوعی: در این حالت ، معادن طبیعی را شناسایی کرده و مثلاً آن را الک کرده و ناخالصی هایی مثل آهک را حذف می کنند و آن را خرد کرده و گرد می کنند ( این ماسه ها تحمل دمایی بالاتری دارند ).

 

 

 

انواع ماسه ( از نظر شکل ظاهری ) :

 

1-ماسه های گرد

 

2-ماسه های شبهه گرد

 

3-ماسه های گوشه دار

 

4-ماسه های مخلوط

 

 

 

انواع ماسه ( از نظر ترکیب شیمیایی ) :

 

1-ماسه سیلیسی

 

2-ماسه زیرکنیوم

 

3-ماسه الوینی ( سیلیکات های مضاعف آهن و منیزیم

 

4-ماسه کرومیتی

 

5-ماسه شاموتی

 

 

 

گیاخاک

 

گیاخاک یا گیاه‌خاک (به انگلیسی:Humus) بخش آلی خاک است. گیاخاک باقیمانده ی گیاهان واجساد جانوران پس از مرگ آنها است. به طوری که که دیگر نتوان نوع گیاه و جانور را تشخیص داد. گیاخاک سبب تیره رنگی خاک می‌شود. علاوه بر این، گیاخاک سبب ورود آب و هوا به خاک می‌شود و برخی از مواد مورد نیاز گیاهان را به آنها می‌رساند. روخاک معمولاً گیاخاک بیشتری نسبت به زیرخاک دارد. همچنین گیاخاک در خاکهای کشتزارها، باغها و باغچه‌ها زیاد و در خاکهای بیابانی بسیار کم است. گیاخاک، آب خاک و فضای خالی بین ذرات خاک را افزایش می‌دهد که برای رشد گیاهان بسیار مفید است.

 

 

 

  

منبع :

 

راهنمای تدریس معلم

 

کتاب های درسی علوم پایه هفتم تا نهم

 

ویکی پدیا

 

دانشنامه رشد

 

تبیان

 

بیتوته

 

اقیانوس

 

http://gunagunagun.mihanblog.com/post/1040

 

گروه زیست شناسی 90

 

http://bioplant.blogfa.com/post/393

 

وبلاگ تخصص مهندسی عمران

 

http://hosseingoudarzi.blogfa.com/post/45

 

 شرکت مهندسی تکنیک سنگ شکن

 

 

 

پیروز و پایدار و پرشوروامید باشید

 

پایان مطلب