پرسش های درس مطالعات اجتماعی پنجم دبستان درس نوزدهم و بیستم

 

 

 

درس نوزدهم  : ایرانیان مسلمان حکومت تشکیل می دهند

 

  

به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 

1 ) حکومت ساسانیان چه زمانی منقرض گردید ؟

 

2 ) مردم ایران در زمان حکومت ساسانیان چه وضعی داشتند و هنگام ورود دین اسلام به ایران چه عکس العملی از خود نشان دادند ؟

3 ) چرا قیام های زیادی علیه بنی امیه صورت گرفت ؟


 4 ) حکومت بنی عباس چگونه به قدرت رسید ؟

 5 ) ابومسلم خراسانی که بود و چه کرد ؟

 6 ) آیا با روی کار آمدن حکومت بنی عباس ، وضع مسلمانان بهتر شد ؟ چرا ؟

 7 ) شیوه حکومت بنی عباس چگونه بود ؟

 8 ) نحوه رفتار بنی عباس با امامان شیعه و پیروان آنها چگونه بود ؟

 9 ) حکومت بنی عباس بر چه سرزمین هایی حکومت می کردند ؟ مرکز حکومت آنها کدام شهر بود ؟

 10 ) چرا حکومت بنی عباس وزیران خود را از بین ایرانیان انتخاب کردند ؟

 11 ) نام دو امام معصوم(ع) که به دست خلفای عباسی به شهادت رسیدند و مرقد آنها در کاظمین عراق است را بنویسید.

 12 ) حکومت های مستقل در ایران که در قلمرو خلافت عباسیان قرار داشتند از زمانی شکل گرفتند ؟ 4 مورد را نام ببرید.

 13 ) حکومت های مستقل در ایران کدامیک مخالف و کدام رابطه ی دوستانه با خلفای عباسی داشتند ؟

 14 ) حکومت های ایرانی مانند سامانیان و صفاریان چه کارهای مفیدی در مورد پیشرفت زبان فارسی انجام دادند ؟

 15 ) فرمانروایان آل بویه و طاهریان چه خدماتی را در جهت پیشرفت ایران انجام دادند ؟

 16 ) رودکی و  ابوعلی سینا چه کسانی بودند و هر کدام در زمان کدام سلسله و پادشاه زندگی می کردند ؟

 

جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) با ورود اعراب مسلمان به ایران، حکومت .....................................  منقرض گردید.

 2 ) بنی عباس پس از مدتی ستمگری را آغاز کردند . آنها به  ....................................................................   توجهی نداشتند .

 3 ) بنی عباس با انتخاب .....................................   به فرماندهی سپاه طی چند جنگ توانست حکومت بنی امیه راشکست دهد.

 4 ) ابومسلم خراسانی درچند جنگ، سپاهیان .....................................   را شکست داد و خاندان .....................................   را به حکومت رساند.

 5 ) حاکمان بنی امیه نژاد .....................................   را از بقیه ی نژادها بالاتر می دانستند .

 6 ) خاندان بنی عباس خود را  از نسل  ................................................   می دانستند .

 7 ) مرکز اصلی حکومت بنی عباس در ...............................................   بود.

 8 ) فرمانروایان آل بویه دشمن خلیفه .................................................   و پیرو مذهب .....................................   بودند.

 9 ) یکی از فرمانروایان آل بویه توانست .....................................   را فتح کند و خلیفه .....................................   را به زندان بیندازد.

 10 ) حکومت های .......................................   و ......................................  به زبان فارسی، اهمیت زیادی می دادند و شاعران و دانشمندان را تشویق می کردند.

 11 ) فرمانروایان ...................................   و .................................... به عمران و آبادی، علاقه زیادی داشتند و از کشاورزان حمایت می کردند.

 12 ) فرمانروایان .............................................   بیمارستان مهمی در بغداد تأسیس کردند و به آموزش علم طب پرداختند. در این زمان همچنین مراکز علمی شیعه گسترش یافت.

 13 ) رودکی شاعر معروف دوره .............................................   بود.

 14 ) ابوعلی سینا دانشمند بزرگ ایرانی ، وزیر یکی از شاهزادگان  .............................................   بود.

  

فعالیت ( مربوط به متن کتاب )

 1 ) چرا ایرانیان بنی عباس را به قدرت رساندند؟ چرا مردم از حکومت بنی عباس ناراضی شدند؟

 

2 ) چرا هنر و زبان فارسی در دوره حکومت های ایرانی رونق پیدا کرد ؟

 

3 ) با توجه به آن چه در درس فارسی امسال خواندید یک نمونه از هوشمندی های ابوعلی سینا را تعریف کنید

 

 

 ................................................................................................................

 

 

درس بیستم  : وزیران کاردان ، شهرهای آباد

 

 

 به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید .

 1 ) سلسله ی ترکان قبل از تشکیل حکومت در کدام قسمت ایران بودند و چگونه زندگی می کردند ؟

 2 ) کار اصلی سلسله ی ترکان قبل از تشکیل حکومت چه بود و چه دینی داشتند ؟

 3 ) سلسله ی ترکان چگونه به حکومت رسیدند ؟

 4 ) سه سلسله ی ترک را که در ایران حکومت کردند نام ببرید .  و چند سال در ایران حکومت کردند ؟

 5 ) در زمان غزنویان چه اتفاقات مهمی افتاد ؟ دو تن از پادشاهان غزنوی را نام ببرید.

 6 ) قلمرو ایران در زمان سلطان ملکشاه سلجوقی چگونه بود ؟

 7 ) به نظر شما چرا حکومت های ترک برای اداره ی امور کشور از وزیران ایرانی استفاده می کردند ؟

 8 ) رونق دانش، هنر و معماری در زمان سلجوقیان را شرح دهید. چه کارهای مهمی انجام شد ؟ ( چهار مورد )

 9 ) یکی از وزیران معروف ایرانی دوره سلجوقیان را نام ببرید . در زمان ایشان چه کار مهمی انجام شد ؟

 10 ) حکومت خوارزمشاهیان چگونه تشکیل شد ؟

 11 ) مهم ترین سلطان خوارزمشاهیان، چه کسی بود و در زمان او، قلمرو ایران چگونه بود ؟

 12 ) در زمان حکومت های ترک در ایران وضعیت شهرها چگونه بود ؟ چه شغل هایی در این شهرها رواج داشت ؟

 13 ) در زمان حکومت های ترک در ایران شهرهای بزرگ و آبادی به وجود آمد بعد از آن چه کارهای مهمی صورت گرفت ؟

 14 ) آخرین پادشاه خوارزمشاهیان چه کسی بود ؟ در زمان او چه قومی به ایران حمله کرد ؟ نتیجه آن چه شد ؟

  

جاهای خالی را پر کنید .

 1 ) ترکان، مردمی بودند که در نواحی شرقی و شمال شرقی ایران، زندگی می کردند.

 2 ) ترکان زندگی .............................................   داشتند و کار اصلی شان  .............................................   بود.

 3 ) سه سلسله ی ترک به ترتیب غزنویان ، .............................................   و .............................................    بودند.

 4 ) مشهورترین پادشاه سلسله ی غزنوی .............................................   بود.

 5 ) پایتخت سلطان ملکشاه سلجوقی شهر .....................................  بود.

 6 ) در زمان سلطان ملکشاه سلجوقی، قلمرو سلجوقیان از شرق تا نزدیکی .....................................  و از غرب تا .....................................  ، گسترش یافت.

 7 ) در زمان حکومت های ترک مخصوصا .....................................  ، زبان و ادب فارسی مورد توجّه قرار گرفت و در قلمرو پهناور آن ها رواج یافت.

 8 ) یکی از وزیران ایرانی دوره سلجوقیان .............................................   بود که به فرمان او مدرسه هایی به نام .............................................   در سراسر ایران ساخته شد .

 9 ) از جمله شاعران ایرانی معروف دوره ی غزنویان، .............................................   است.  نام اثر معروف او .............................................    است.

 10 ) مهم ترین سلطان خوارزمشاهیان، سلطان  .............................................   بود.

 11 ) در زمان سلطان محمّد خوارزمشاه ، قلمرو ایران از سمت شرق گسترش یافت و کشور ما با ....................................   همسایه شد.

 12 ) حکومت خوارزمشاهیان با حمله ی .............................................   به ایران برچیده شد.

 13 ) در زمان حکومت های ترک در ایران ، شغل بیشتر مردم، .............................................   و .............................................   بود.

 14 ) آخرین پادشاه خوارزمشاهیان .............................................    بود که در زمان او مغول ها به ایران حمله کردند و سسلسله ی خوارزمشاهیان شکست خورد.

 

 

فعالیت

 1 ) با توجّه به خطّ زمان، سه حکومت ترک تبار را نام ببرید و بگویید دوره ی حکومت کدام یک طولانی تر بوده است.

 

2 ) چگونه برخی از ترکان در ایران به قدرت رسیدند و حکومت تشکیل دادند؟

 

3 ) نقشه ی قلمرو سلسله های غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان را مقایسه کنید. وسعت قلمرو کدام یک بیشتر بوده است؟

 

4 ) متن درس را مطالعه کنید؛ کدام یک از سه حکومت غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان، اهمّیت بیشتری دارند؟ چرا؟

 

5 ) در زمان حکومت سلسله های ترک تبار، ایرانیان چه نقشی در اداره ی امور کشور داشتند؟ چرا؟

 

 

تندرست وشاداب و برقرار باشید