ترجمه قرآن به زبان فارسی

روش های ترجمه قرآن کریم

در طول تاریخ ترجمه قرآن اندک اندک مترجمان عناصر و مؤلفه‏هاى جدیدى بر آن افزودند و ترجمه‏هاى خود را غنى‏تر و جذاب‏تر نمودند و به این ترتیب روش‏هاى گوناگونى از ترجمه قرآن را پدید آوردند. ترجمه های فارسی قران به روش های زیر ارائه شدند :

 

الف ) ترجمه تحت اللفظی

ب ) ترجمه وفادار یا معادل

ج ) ترجمه محتوایی (معنایی)

د ) ترجمه آزاد و تفسیری

ه ) ترجمه ساختاری (ارتباطی)

 

الف ) ترجمه تحت اللفظی

بیشتر ترجمه‏هاى کهن و برخى از ترجمه‏هاى جدید به شکل تحت اللفظى است. این روش بیش از هزار سال رایج ترین روش ترجمه قرآن بوده است . در این نوع ترجمه ، مترجمان بدون توجه به ساختار جمله یا تنها به ترجمه لفظ به لفظ و معادل یابى و ترجمه کلمات مى‏پرداختند، و یا در نهایت واژگان فارسی را در ساختار زبان عربی می ریختند و به عنوان ترجمه قرآن ارائه می داند . پایبندی بیش از اندازه مترجم به زبان در این روش، به انجام متن مقصد آسیب می رساند و این امر موجب مى‏شد که خواننده از درک ارتباط کلمات و جمله‏ها با هم عاجز ماند و معناى آیه را به خوبى درک نکند .

 

اما نکته بسیار مهم در این ترجمه ها این است که ترجمه‏هاى کهن هرچند از نظر قالب و ساختار کلام تحت اللفظى هستند اما بیشتر آنها از دقت و استحکام برخوردارند. این امر نشانگر آن است که مترجمان آنها با کمال دقت و احتیاط و با ژرف‏نگرى خاصى دست به ترجمه قرآن زده‏اند و تلاش آنها بر این بوده است که از هیچ واژه و حرفى از قرآن در ترجمه فروگذار نکنند و آن را به عنوان حفظ امانت، در ترجمه خودمنعکس سازند.

 

اکنون با رعایت ترتیب تاریخی، به مهم ترین ترجمه های تحت اللفظی قرآن که بیشتر آنها از ترجمه های کهن است اشاره می کنیم

این قسمت به صورت کاملا خلاصه نوشته شده است

 

1) قرآن قدس: (250 تا 350 هـ.ق)

 

مترجم این اثر ناشناخته است و به کوشش دکتر على رواقى منتشر شده است .

 

2) ترجمه تفسیر طبرى: (352 هـ.ق)

 

بر پایه تفسیر محمد بن جریر طبرى (310- 226 هـ .ق )

 

این اثر"ترجمه و تفسیر رسمى" نیز نام دارد

 

3) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (250تا 350 هـ.ق) شیرازی

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

4) تفسیر قرآن پاک: (450 هـ.ق)

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

5) بخشى از تفسیرى کهن به پارسى: (400تا 450 هـ.ق)       

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

6) ترجمه کمبریج (قرن‏ 4-5 هـ.ق)          

 

این نسخه از مولفی ناشناخته است

 

7) تاج التراجم: (451-473 هـ. ق)         

 

ترجمه از "ابوالمظفر شاهفور" بن طاهر بن محمد

 

8) تفسیرى بر عشرى از قرآن مجید (قرن‏ 4-5 هجری)        

 

مترجم ناشناس است و این اثر به کوشش دکتر جلال متینی در سال 1352 تحقیق و تصحیح گردید و در دو جلد ارائه شد.

 

9) ترجمه ناصر خسرو ( قرن 5 هـ.ق)         

 

 

ناصر خسرو قبادیانی بلخی

 

10) ترجمه قرآن موزه پارس:(قرن 5 هـ. ق )           

 

مترجم ناشناخته است

 

11) تفسیر شنقشى: (حدود قرن 5 هـ.ق)    

 

مترجم ناشناخته است

 

12) تفسیر سورآبادی(470 تا 480 ه.ق)    

 

ابوبکر عتیق محمد هروى نیشابورى معروف به سورآبادى

 

13) سوره مائده از قران کوفی ( قرن 5 هـ.ق)         

 

سوره مائده از این اثر به همت دکتر احمد علی رجائی با ترجمه استوار پارسی

 

14) تفسیر نسفى:( قرن 6-هـ.ق)               

 

ابوحفص نجم الدین عمر نسفى

 

15) کشف الاسرار و عده الابرار: (م 520 هـ.ق)       

 

توسط ابوالفضل رشید الدین میبدى (م 520 ه) نگاشته شده است

 

این اثر معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصارى است

 

16) ترجمه ابوالفتوح رازى:( 533 هـ.ق) 

 

حسین بن على بن محمدبن احمد نیشابورى

 

 نام دیگر""روض الجنان و روح الجنان """

 

17) تفسیر بصائر یمینى:( 552 هـ.ق)         

 

معین الدین محمد بن محمود نیشابورى

 

18) ترجمه قرآن رى( 556 هـ.ق)             

 

ابوعلى بن حسن بن محمد بن حسن خطیب

 

19) قران آکادمی تاجیکستان (قرن 7 هـ.ق)           

 

مولف ناشناس است ودکتر گرمارودی بخشی از این ترجمه را باز نویسی و تصحیح کرده

 

20) قرآن مترجم 315 6 (قرن 7 هـ.ق)    

 

مولف ناشناس است و متعلق به آستان قدس رضوی است

 

21) شریف لاهیجی ( 1086 هـ . ق )           

 

بهاءالدین محمد بن شیخ علی شریف لاهیجی

 

22) قرآن مترجم شماره 1089 (759 هـ.ق)            

 

محمد بن ابراهیم بن محمد ملقب به منجم الثوری

 

23) تفسیر گازر(قرن 9 هـ.ق)      

 

شیخ ابوالمحاسن حسین بن حسن جرجانى

 

این تفسیر به ""جَلاء الاذهان و جِلاء الاحزان،""  نیز معروف است

 

24) تفسیر مواهب علیه (899 هـ.ق)           

 

حسین کاشفى سبزوارى

 

این اثرمعروف به ""تفسیر حسینى"" است

 

25) ترجمه فارسی مخدوم نوح (قرن 10)

 

به قلم مخدوم لطف الله بن مخدوم نعمت الله ، معروف به مخدوم نوح

 

26) تفسیر و ترجمة الخواص(946 هـ.ق) 

 

ابوالحسن على بن حسن زواره‏اى

 

27) ترجمه و تفسیر منهج الصادقین: (980 هـ.ق)   

 

مولى فتح الله کاشانى

 

28) ترجمه جمال الدین محقق خوانساری (قرن 12هـ.ق)    

 

آیت الله جمال الدین محقق خوانساری

 

29) ترجمه شاه ولى الله دهلوى ( متوفى 1176 هـ.ق)          

 

شاه ولی الله دهلوی

 

این اثر با عنوان «فتح الرحمن فى ترجمة القرآن» نیز معروف است.

 

30) ترجمه بصیر الملک (1270 هـ.ش)      

 

میرزا محمد طاهر مستوفی کاشانی ملقب به بصیر الملک

 

31) ترجمه صفی علی شاه ( 1308 هـ.ق)(1276 هـ.ش)

/ 0 نظر / 104 بازدید